تران

کوئٹہ/مضمون (ریپبلکن نیوز) بالاچ پاکستان ءِ چیردستیں بلوچستان ءِ نَگیگ ایں جاورھالانی سَوَب ءَ ایران ءِ چیردستیں بلوچستان ءَ اَتک، وتئی سیادانی گْورا باھوٹی بوت۔ ماں پاکستان ءِ چیردستیں بلوچستان ءَ پاکستانی فوجی چو کُچک ءَ آئی ءِ رَندا اِت اَنت۔ ھمک روچ ھالے شِنگ اَت کہ پاکستانی فوجیاں بالاچ ءِ لوگ ءَ بیڑ بُرتگ، آئی ءَ زانت نو اِدا سیاسی چیست ءُ ھِیر ءِ دُرْائیں راہ ءُ دَر بند کنگ بوتگ انت۔

آ یک وانندائیں نوجوان یے اَت، آئی ءَ گوں کتاباں اَجب گونگیں مِھریے اَت، آئی ءَ مدام گُشتگ اَت کہ بے وانندائیں راجانی مثال چو گُنگ ءُ کوریں انسان ءَ اِنت۔ آ مدام گوں سنگتاں بلوچ راجی جُنز ءِ اَڈ ءُ جنجال آنی سرا تران ءَ اَت۔ انچو سما بوت کہ سیاست آئی ءِ ” ڈی این اے ” ءِ تہا پیوست اِنت۔ آ ھَر دیوان ءَ کہ ھوار بوت، آ دیوان ءِ سرھال سیاست اَت، آئی ءِ مزاک ءُ مسکرھانی تہا ھم سیاسی مثال ءُ گپ مان اَت، پمیشکہ سنگتاں مدام آ سیاست دان ءِ نام ءَ گوانک جَت۔ اے نام بندات ءَ بیبگر ءَ آئی ءَ پِر کتگ اَت، بیبگر آئی ءِ دَرکسانی ءِ سنگت اَت، اَردُکاں یک جاہ ماں عطا شاد ڈگری کالج تربت ءَ ” بی اے” کتگ اَت، آ وھدا آ اَردُک بی ایس او آزاد ءِ پلیٹ فارم ءَ سیاست کنگ ءَ اِت انت، بلے رَندا سیاسی چِست ھِیرانی بابت ءَ اَردُکانی  پگر ءِ تہا دِگری اَتک، پمیشکہ آ ھَر وھدا یَکدگر ءَ گوں کروسو ءِ اِت اَنت۔

بیبگر ھم پاکستانی چیردستیں  بلوچستان ءِ گِران ایں جاور ھالاں لاچار کُت کہ آ ایران ءِ اِیر دستیں بلوچستان ءَ بئیت ءُ جاہ منند بہ بیت. چوناہا آئی ءِ دِل ءَ اَت کہ آ چہ ترکی ءِ راہ ءَ یورپ ءَ بروت. آئی ءَ اے بابت ءَ بازیں ” ایجنٹ” آں گوں ھَم گَپ ءُ تران کتگ اَت، بلے بے زَری ءَ آئی ءِ اے واھگ پیلو بوھَگ ءَ نیشت۔

بیبگر ءُ بالاچ مدام بیگاہ ءِ وھد ءَ ھوٹل ءَ چاہ ءِ ورگ ءَ شُت اَنت. آ ھَردیں کہ  ہوٹل ءَ شُت اَنت چاہ ءِ آرڈر دیھَگ ءَ پَد، آیاں ہوٹل سرا زُرت. پرچہ کہ سیاسی چست ءُ ھِیرانی بابت ءَ اَردُک جُتائیں ھیال ءُ لیکہ آنی واھُند اِت اَنت۔

آ روچے آ بالاچ ءِ لوگ ءِ پُشتی ہوٹل ءَ نِشتگ اِت اَنت ءُ بلوچ راجی جُنز ءِ جیڑہانی سرا گپ ءُ تران ءَ اِت اَنت. اے ہوٹل چہ دَگ ءَ کمے گِستہ اَت ءُ اِدا رَش ءُ کَش ھم کم اَت. بلے بالاچ پہ چاہ ءِ ورگ ءَ اے ھوٹل ءَ کَم اَتک، آئی ءَ گُشتگ اَت کہ منا اے ہوٹل ءِ چاہ وَش نہ بَنت. بلے چوناہا آئی ءَ اے ھوٹل ءِ دیول ءِ دیما لِچیتگ ایں عکس دوست نہ بوت اَنت، بلے اے روچ ءَ آ بیبگر ءَ چہ مجبور اَت کہ آ اے ھوٹل ءِ زپتیں چاہ آں بتینگیت ءُ دیوال ءِ دیما جتگیں عکس آں سیل بہ کنت۔

” گڈا تئی ھیال ءَ راجی رھشون ءِ بزانت چے اِنت ”؟  بالاچ ءَ پول کُت۔

"راجی رھشون  ھما اِنت کہ سرجمیں راج ءِ گَماں وتی کوپگاں بُزوریت، پہ قوم ءُ  راج ءِ ھاسُدَگی ءِ ھاترا جدوجہد بہ کنت” بیبگر ءَ پسُہ دات۔

”گڈا تئی ھیال ءَ بلوچ قوم  تھنا پاکستان ءِ چیردستیں بلوچستان ءَ جاہ منند اِنت” بالاچ ءَ وتی دیما اِیریں چاہ چِست کُت، گُلمب یے گِپت ءُ گُشت۔

”ناں منی ھیال اے نہ اِنت کہ بلوچ قوم تھنا پاکستان ءِ چیردستیں بلوچستان ءَ جاہ منند اِنت.  بلوچ پاکستان ءُ ایران ءَ ابید، افغانستان، ترکمانستان، روس، آسٹریلیا، عربستان ءُ دنیا ءِ اے  ایدگہ ھند ءُ دمگاں ھم آباد اَنت”۔ بیبگر ءَ پسہ دات۔

گڈا تئی راجی رھشون ءِ بزانت (Definition ) ءِ رِدا پہ بلوچ راجی رھشون ءَ اے المی اِنت کہ آ اے بلوچانی گَماں ھَم وتی کُوپَگاں بِلَڈیت” بالاچ ءَ دَرائینت۔

” آھو!  تئی گَپ راست انت۔ رھشون ءَ راجی رھشون ھمے ھاتر ءَ  گُش اَنت کہ آ سرجمیں راج ءِ دُبہ ءَ وتی کوپگاں بُزوریت، بلے من تئی گپ ءِ مول ءَ پوہ بوت آں، تو ھمے گُشگ لوٹئے کہ واجہ اللہ نظر پرچہ مغربی بلوچستان ءِ جیڑہ ءِ سرا ھاموش اِنت۔ بچار بالاچ!  اے گپ راست انت کہ واجہ اللہ نظر راجی راھشونے، بلے راجی رھشون ءِ بوھَگ ءِ واستہ سیاسی چالاکی ءُ سوھویے المی اِنت، آ لیڈریے نہ اِنت کہ وھد ءِ لوٹاں پوہ مہ بیت ءُ ایران اے وھدا مئے زلورت اِنت۔  پاکستان ءَ مئے چاریں راہ ءُ دَگ بَند کتگ اَنت، ایران اے وھد ءَ مئے واستہ یک پناہ گاہ یے، دومی ھَبر اِش اِنت کہ عاقل ایں لیڈر اِجبر یکیں وھد ءَ دو محاذ پَچ نہ کنت۔” بیبگر ءَ چاہ ءِ گُٹے گِپت ءُ تران کنان ءَ گُشت۔

”شمئے منّاکاں منی سَر پِر نہ بیت، ایران کہ چہ پاکستان ءَ گیش بلوچ مھلُک ءَ کشگ ءُ گار کنگ ءَ انت، اگاں اشی ءِ سرا ھاموشی شمئے وھَد ءِ زلورت اِنت، گڈا شما باندا پاکستان ءَ ھَم وتی وَھد ءِ زلورت گُشت کنئے، ءُ من جزماں شما اے دلیل ءِ دیھَگ ءَ چَک ءُ پَد نہ بئے کہ قومی لیڈر ءَ سوھو ءُ چالاک بوھَگی اِنت۔ منی نِز ءَ لیڈر ءِ سوھو ءُ چالاکی بائید راج ءَ پائدگ بہ دَنت ناکہ راج ءِ سرا کوہ پروشیں زوراکیانی سرا ھاموشی سوھو ءُ چالاکی یے”. بالاچ ءَ چاہ ءِ گُٹے گِپت ءُ وتی گَپ برجم داشت اَنت. اے رِدا شمئے دومی مناک ءِ پروش اِش اِنت کہ زیکیں وھد ءَ شما وت وتی روانکانی تھا پاکستان ءُ ایران، اَردکانی ھلاپ ءَ زھرشانی کُت. آ وھد ءَ شمارا اے گپ پرچہ گیر نیاتک کہ یکیں وھد ءَ دو سنگر ءِ بوجگ سیاسی چالاکی یے نہ انت’۔

”  شما چوناہا سیاسی چِست ءُ ھیراں پوہ نہ بئیت. بچار! ھَر وَھد ءِ وتئی لوٹ بنت، سیاسی چِست ءُ ھیرانی تہا اِچ شئے گڈی بوت نہ کنت،  وھدءِ لوٹانی پَدا سیاست ءِ رَنگ ءُ چَھر مٹ بنت ” آئی ءَ وتی توار کمے بُرزتِر کُت ءُ گُشت۔

”اے گَپ راست انت کہ وھد ءِ لوٹانی پَدا راجکاری ءِ رنگ ءُ چھرانی تہا دگری کئیت،  بلے اے دگری بائید راج ءِ نپ آں گوں ھَم دَپ بہ بیت ” بالاچ ءَ پیالہ ٹیبل ءِ سرا ایر کُت ءُ تران کنان ءَ گُشت۔

”شما چے گشئے ما راجی نپانی ھلاپ ءَ کارا اِنت”؟ آئی ءَ وتی چم درا ھاؤرت اَنت ءُ درائینت۔

 "بچار بیبگر!  مَن تو راجی رھشون ءِ بزانت ءِ سرا گَپ ءَ اِنت. اللہ نظر ءِ جُھد ءُ جفاکشی وتی جاہ ءَ اگاں شما سرپَد بئے کہ اللہ نظر راجی رھشون یے گڈا راج تھنا پاکستان ءِ چیردستیں بلوچستان ءَ جاہ منند نہ انت بلکیں ایران ءَ ھم بلوچ ءِ سرڈگار ءِ بھریے ایر دست کتگ. اِدا ھم بلوچ ءِ چُکچینی بوؤگ ءَ اِنت، اِدا ھَم بلوچ ءِ کُڈک سوچگ بؤؤگ ءَ انت ، اِدا ھَم بلوچی زبان ءِ بیگواہ یے ءِ پندل سازگ بوتگ. بلے شمئے راجی رھشون اے زوراکیانی سرا نُتگے ھم نہ کنت، راج ءِ یک بھَرے ءَ پہ جد جھد، ءُ دومی بھر ءِ سرا بوؤکیں زوراکیانی سرا ھاموشی! اے چے رَنگیں راجی رھشون ہے.؟ اے رنگیں راہشون آں  قومی لیڈر ناں بلکیں پارٹی لیڈر گُش انت، بچار اگاں قومی لیڈر ءِ بزانت راج ءِ سروکی کنگ اِنت ءُ اگاں آئی ءِ زِمہ واری اِنت کہ آ سرجمیں رَاج ءِ درد ءَ بہ ماریت، گڈا یا شما اے ثابت کن اِت کہ ایران ءِ چیردستیں بلوچستان ءَ جاہ منندیں مھلوک بلوچ نہ اَنت یا بلوچ راج ءِ بَھر نہ اَنت یا وَ شما راجی رھشون ءِ لَبزا کارمرز مہ کن اِت”.  بالاچ ءَ تران کنان ءَ گُشت۔

بیبگر ءَ چاہ ءِ گُٹے گِپت ءُ کمے ھاموشی ءَ پَد پسہ دات : ”اے گپ راست اِنت کہ ایران بلوچ مھلوک ءِ سرا زلم ءُ زوراکی کنگ ءَ اِنت بلے اِدئے جاہ منند ایں بلوچ ایران ءِ زلم ءُ زوراکیانی سَرا ھاموش اَنت، اِدا آجوئی ءِ جُنز نیست. داں  اِدئے مھلوک ءِ تہا آجوئی ءِ شعور پیداک نہ  بیت،  داں اِدئے مھلوک پہ وتئی آجوئی ءِ واستہ زرمبش یے بنا نہ کنت، ایران ءَ گوں جنگ ءِ جار بے معنا اِنت. ءُ پدا…… ”

بالاچ ءَ آئی ءِ دَپ ءِ گَپ پَچ گِپت ءُ تران کنان ءَ گُشت: ” منی ھیالاں اورماڑہ ءُ لسبیلہ ءِ  بازیں ھَند ءُ دمگاں مھلوک ھاموش انت، اُودا  ھم یک آجوئی ءِ پلہ مرزیے نہ گواھیت. گڈا شمئے ھساب ءَ ما چہ اے ھند ءُ دمگاں دست کش بہ بینت.”؟

”بچار اورماڑہ ءُ لسبیلہ ءِ ھند ءُ دمگانی ھساب یے دگر .  مئے آجوئی دوست ایں گلانی زمہ واری اِنت کہ آ اے ھند ءُ دمگاں گوں مھلوک ءَ نزیکی بہ کَن اَنت. مئے فوکس اے وھدا مشرقی بلوچستان انت ءُ اے ھَند ءُ دمگ مشرقی بلوچستان ءَ ھوار اَنت. بلے ایران ءِ ھساب یے دِگر ما اگاں مغربی بلوچستان ءِ آجوئی ءِ جار ءَ بِجن اِنت گڈا بزاں ما یکیں وھَدا دو محاذ بوجگ ءَ انت، ءُ بلوچ ءَ انگت اِنچو ھاٹیگ مان نیست کہ آ یکیں وھَدا دو سنگر ءَ جَنگ بہ کنت. ” بیبگر ءَ تران کنان ءَ گُشت۔

” اگاں آجوئی دوستیں گَل اورماڑہ ءُ لسبیلہ ءِ مھلوک ءَ آجوئی ءِ کُلوہ ءَ رَسینت کَن اَنت گڈا ایران ءِ چیردستیں بلوچاں گوں پرچہ نزیکی مہ کَن اَنت! اے ھَم مئے آجوئی دوستیں گلانی زمہ واری اِنت کہ آ ایران ءِ چیردستیں بلوچستان ءَ جاہ منندیں بلوچاں آجوئی ءِ پیگام ءَ سَر بہ کَن اَنت. بلے شمئے بھانہ اِش انت اِے وَڈا دو سَنگر بوجیت، ءُ………؟

آئی ءَ بالاچ ءِ گَپ پروشت،  وتی توار بُرز کُت ءُ گشت: ” بھانہ! ؟ شما الزام ءِ جنگ ءَ تیارئے بلے وتی گپ ءِ منارینگ ءِ واستہ مناک ھَم بیار اِت، تھنا لبزانی جڑینگ ءَ گَپ منگ نہ نبنَت”۔

” اے الزام یے نہ اِنت گواچن یے . اگاں شما را دو محاذ ءِ پِگر بوتیں گڈا شما چین ءِ سرا بوؤکیں اُرشانی پلہ مرزی نہ کتگ اَت. چین چہ ایران ءَ  دہ سَر طاقت ور ءُ بَزور تِر اِنت، دنیا ءِ سیاسی زانت کارانی گشگ انت کہ چین آؤکیں سپر پاور اِنت ءُ کمے وَھدا پَد آ امریکہ ءِ معیشت ءَ ھَم جَل دور دَنت.  اگاں چین ءَ گوں جَنگ بیت، گڈا ایران ءَ گوں پرچہ اِناں”.!

بیبگر ءَ بِچکنداِت ءُ گُشت.: ” چین بلوچ ءِ ایر دستی ءَ مھکم کنگ ءَ پاکستان ءَ دِلبڈی دیھگ ءَ اِنت. ءُ سی پیک یک لُٹ ءُ پل کنوکیں پروجکٹ یے کہ آئی ءِ آسر بلوچ ءِ بیگواہ یے اِنت”۔

بالاچ ءَ وتی دیم ءَ ایریں چاہ ءِ کوپ چِست کُت ءُ گٹے گِپت ءُ تران کنان ءَ گُشت. : ” اے گَپ راست انت کہ چین بلوچ ءِ غلامی ءَ مھکم کنگ ءِ ھاترا پاکستان ءِ ھمرا دار اِنت ، بلے ایران ءَ وَ نَوَد سال ءَ گیش انت کہ آ بلوچ گلزمین ءِ سَرا قابض انت. شمئے ھیال ءَ قبضہ گیر گیش توان بار انت یا قبضہ گیر ءِ کمک کار.؟ قبضہ گیر ءَ گوں سنگتی ءُ قبضہ گیر ءِ کمک کاراں گوں دشمنی، منی پَھم ءَ چہ ڈَن اِنت”۔

بیبگر ءَ بالاچ نیم چمی چار اِت ءُ پسہ دات. انچو سَما بوت کہ آ بالاچ ءِ سَرا گُنج ءَ زار اِنت. بریں، بریں آ انچو بُرز شُت اَنت کہ مردم ءَ سما بوت نو آ مِڑ اَنت. بلے آ اَردکاں زانت کہ سیاسی تران ءِ تہا’ ‘ذاتیت” ءَ جاہ نیست. آ اَردکاں اے گپ ءِ سرا تپاک کتگ اَت کہ بلوچ راجی جُنز ءِ سرجمیں اَڈ ءُ جنجال ” ذاتیت” ءُ ” انا ” ءِ بَرورد اَنت۔

”تو اگاں بحث برائے بحث لوٹئے من داں سھب رَپٹاں اگاں نہ تو پوہ بوؤگ لوٹئے من ترا ساپیں بلوچے ءَ گشگ ءَ آں کہ اے وھَد ءَ مئے فوکس بائید مشرقی بلوچستان بہ بیت ءُ اے  رِدا من وتی مناک ھم تئی دیما ایر کُت اَنت”۔

"بلے گَپ تھنا فوکس ءِ بوت ایں من دیری تران ھَتم کتگ اَت ،بلے اے رِدا شمئے مناک ایش انت کہ یکیں وَھدا دو محاذ ءِ بوجَگ جوان نہ اِنت، بلے چین ءَ گوں جنگ ءِ علان شمئے دومی محاذ اِنت. من ھیران ءَ کہ چین چہ ایران ءَ دہ سَر زورا وَر تِر انت، آئی ءَ گوں جَنگ ءِ باریگاں شما  تیار اِت بلے گَپ کہ ایران ءِ سرا کیت شما کمزور ءُ لاچار اِت.” بالاچ ءَ پسّہ دات۔

” شمارا گوں چین ءَ مزنے مھِریے اَست! چو پرچہ”!؟ آئی ءَ انچو درائینت گشئے بالاچ ءِ موٹرسائيکل ءِ چابی دان ءَ شی جِنگ پِنگ ءِ عکس لِچیتگ۔

”تو باریں چین ءَ گوں مہروانی ءِ چندیں مثال بدئے” آئی کندن ءَ گُشت۔

مثال!  بی ایل اے آزاد ءِ گْوستگیں بیانانی سَرا چمشانکے بدئے. ” آئی ءَ وتی پیشانی کرچک کُت ءُ درائینت۔

ََ”بی ایل اے ءِ کُلیں بیان وانتگ اَنت، اِچ چُشیں گپے نہ دیست کہ آ چین ءَ گوں مہروانی ءِ درانگازی ءَ بہ کنت.” آئی ءَ گرانیں توار یے ءَ گوں پسہ دات۔

”چین ءِ سَرا بوؤکیں اُرشاں چہ دست کشی………… ”

بالاچ ءَ آئی ءِ دَپ ءِ گَپ پَچ گِپت ءُ تران کنان ءَ گُشت. : ”  ترا یاد اِنت تو یک روچے وتی کَستریں برات مزار ءَ لَٹ شاپ کنگ ءَ اِت اِت من ترا پول کُت کہ تو مزار ءَ پرچہ جنگ ءَ اِت تو درائینت کہ اے داھُوس ھمک بیگا ءَ کریم داد ءِ دوکان ءَ منی نام ءَ وام زوریت”۔

”ھاھو! منا یاد اِنت.  بلے تو گشگ چے لوٹگ ءَ ئے”. آئی ءَ ھیرانی ءَ پول کُت۔

”تو اگاں وتی برات ءَ اے واستہ لَٹ ءُ کُٹ کنئے کہ آ تئی نام ءَ کارمرز کنت، گڈا بی ایل اے و یک  راجی  گَلے، آ پرچہ بِلّیت کہ آئی ءِ نام کارمرز کنگ بہ بیت. بی ایل اے چین ءِ سرا ارشانی ھلاپ نہ اِنت، آئی ءِ گشگ اِنت کہ اے ارشاں گوں بی ایل اے ءَ سیادی نیست، انچو کہ تو کریم داد ءِ دوکان ءَ شت ئے، اے گَپ ساپ کت کہ من مزار ءَ نہ گشت ءَ منی نام ءَ وام بُزوریت، ھمے رنگ ءَ بی ایل اے ءَ قوم ءِ دیما اے گَپ تَچک کُت کہ آئی ءِ نام کارمرز کنگ بوتگ ءُ اے اُرشاں گوں آئی ءَ دست ءُ داوا نیست….  بالاچ ءَ چاہ ءِ گٹے گِپت ءُ وتی گپ برجم داشت. : …..نو اے گَپ ءِ تہا مہرھوانی  ءِ ھبر کجام اِنت.؟  شما دیستگ فری بلوچستان موؤمنٹ ءَ ابید دِگہ گَلاں ماں یورپ ءَ چین ءِ ھلاپ ءَ زَھرشانی کُتگ.؟  چین ءِ مِھروان چین ءِ ھلاپ ءَ پرچہ زَھرشانی کَن اَنت؟ . گْوستگیں وھدا یک ڈنے ھال تاک یے ءَ اے ھَبر شِنگ بوت کہ لہتیں بلوچاں گوں چین ءَ گَپ ءُ تران کُتگ، بژن ءِ گَپ اِیش اِنت کہ شما بید ءِ مناک ءُ ثبوت ءَ واجہ حیربیار ءَ بُھتام جَت کہ آئی ءَ گوں چین ءَ سودبازی کتگ، انچو کہ شما ساری ءَ گُشتگ اَت کہ آئی ءَ گوں ملٹی نیشنل کمپنیاں ڈیل کتگ ،  بلے اِنچوکیں گپے ءَ شُمئے اَگل پرچہ کار نہ کنت کہ چین ءَ گوں سودہ کنوک یورپ ءِ دَگانی سَرا چین ءِ ھِلاپ ءَ زَھرشانی نہ کن اَنت، بلکیں پہ آئی ءِ نپ آں کار کَن اَنت. ما سَرپد بیں، چین یک سامراجی اِستانے ءُ سی پیک لُٹ ءُ پُل کنوک ایں پروجیکٹ یے کہ آئی ءِ سوب مندی بلوچ ءِ بیگواہ یے اِنت، پمیشکہ چین ھمے رَنگ ءَ بلوچ ءِ دُشمن انت انچو کہ پاکستان ءُ ایران بلوچ ءِ دشمن اَنت. بلے اے گَپ تچک کنگ لوٹیت کہ چین ءِ ءُ بلوچ ءِ دشمنی ماں بلوچستان ءِ اندر ءَ انت، ماں بلوچستان ءَ ڈَن چین چے کار ءُ کِردار کنت، آئی ءَ گوں مارا دَست ءُ داوا نیست، پمیشکہ چین ءِ کونصلیٹ ءِ سرا اُرش پہ بلوچ ءَ نَپ بَکش نہ اِنت، اے رنگیں ارش میان استمانی قانود ءِ رِدا رَد اَنت. ھما ارش کہ میان استمانی قانود ءِ نِزا رَد انت، آ بلوچ جنز ءَ تاوان بار کن اَنت  ءُ ھما ارش کہ راجی جنز ءَ تاوان بار کنت، ما بائید، آ ارشانی پلہ مرزی  ءَ مہ کن ایں. مارا دنیا ءَ باور کنائینگی اِنت کہ ما یک اَنچیں آجوئیں بلوچستان یے ءِ واھگ دَار اِنت کہ اُودا جمہوریت ءُ انسانی برابری ءِ واکداری بیت،  اودا ھَر انسان ءِ بُنکی ھَک پھازگ بنت، اودا ھَر انسان وتی ھیالانی درنگاز کنگ ءَ آجو بیت، ءُ بلوچ دنیا ءُ انسانیت ءِ دیمروئی ءِ پروگرام ءِ تہا بَھر زوریت. ما دَاں دنیا ءَ اے گپانی Assurity ءَ دات مہ کَنیں، دنیا مارا مان نیاریت. ما اگاں آجوئی ءَ ساری دنیا ءِ قانود ءَ لگت مال کن ایں، گڈا اے گَپ پھَک اِنت کہ بلوچ چہ دنیا ءِ کمک ءَ زبہر بیت….. آئی ءَ چاہ ءِ  گلمبے  گِپت ءُ تران دیما بُرت، بیبگر ءَ وتی زَنُوک وتی  دستانی مُشت ءِ سرا ایر کُتگ اَت  ءُ انچو آئی ءَ چارگ ءَ اَت گشئے آ ” The Brave heart ”  تامر ءِ گُڈی سین ءَ چارگ ءَ اِنت. ”…..گوستگیں روچاں جرمنی ءِ چانسلر انگیلا میرکل ءَ کرد اسٹوڈنٹ آنی دیما تران کنان ءَ گُشتگ اَت، اگاں کرد آجو بہ بنت گڈا آ وتی ملک ءَ سھبال اِت کُت نہ کَن اَنت. کَرد کہ بلوچاں ساری آجوئی ءِ جدوجہد ءَ اَنت، آ ھَر پِڑ ءَ چہ بلوچاں دیما تِر اَنت، اگاں کردانی بابت ءَ دنیا ءِ لیکہ ایش اِنت گڈا بلوچ ءَ اَلم وتی سَرگِرگی اِنت.”

” بیبگر ءَ وتا کرسی ءِ سَرا گیگ کُت ءُ تران کنان ءَ گُشت : ” بیچار بالاچ!  بی ایل اے کَسّی میراث نہ اِنت. بی ایل اے سرجمیں راج ءِ گَل اِنت، ھما کہ قربانی دی اَنت ءُ پہ راجی جنز ءَ جنجال ءُ مصیبت سَگ اَنت، ھما بی ایل اے ءِ زمہ دار اَنت،  ءُ بی ایل اے جیئند ءِ گوستگیں یک سالے ءِ کاروائی اے گپ ءِ گواہ انت کہ حقیقی بی ایل اے جیئند اِنت’ دومی ایش اِنت کہ بلوچ دنیا ءِ تَب ءَ جنگ ءَ دیما نہ بارت. چینی کونصلیٹ ءِ سرا ارش بلوچ راجی جنز ءِ تاریخ ءِ تہا یک ارزشت داریں ارشے. بلوچ وتی آجوئی ءِ ھاترا کلیں زرائع آں کارمرز کنت، اے اُرش ءَ بلوچ ءِ جیڑہ internationalize کُت، میان اُستمانی رسانک درا اے اُرش ءِ بابت ءَ رپورٹ کُت کہ اے پہ بلوچ راجی جنز ءَ نیکیں پالے. سیمی گَپ ایش انت کہ دنیا ءِ قانود چوناہا چیردستیں راجانی ڈَکّ ءَ نہ وارت، دنیا ءَ پہ بلوچاں چے زَھم جتگ کہ مارا دنیا ءِ قانود ءِ پِگر بہ بیت”۔

” اے راست اِنت کہ بی ایل اے کسّی میراث نہ اِنت، بلے اے  ھَک ھَم ھِچ بلوچ ءَ نیست کہ بی ایل اے ءَ دو ٹُکّر بہ کنت، بی ایل اے ءِ حقیقی ءُ بے حقیقی ءِ فیصلہ اُرش آنی کَچ ءِ ھساب ءَ کنگ نہ بیت.  اگاں نہ ھمے وَڈ اِنت،  گڈا شمئے گوں گلزار امام ءَ  اتحاد پرچہ.! ؟ چیاکہ گلزار امام ءِ گروپ ءِ اُرش بی آر اے ءِ دیما آرت ءِ تہا واد ءِ برابر اَنت. گڈا اے ھساب ءَ گلزار حقیقی بی آر اے نہ انت، اگاں آ حقیقی بی آر اے نہ اِنت گڈا بی آر اے ءِ نام ءَ آئی ءَ گوں اتحاد پرچہ.؟ ھمے رنگ ءَ آزاد بی ایل اے ءِ بنکی ترجمان انت،  اگاں بی ایل اے ءِ سرجمیں کاروائیاں تول بہ کن اِت گڈا جیئند چیر تَریت. بلے گَپ اُرشانی سَنگ ءُ پارسنگ ءِ نہ اِنت، پرچہ کہ بلوچ راجی جنز ءَ اے اُرشانی پائدگ آں چہ گیش نقصان پرشت  ءُ پروش آں داتگ.  گَپ ایش اِنت کہ بی ایل اے ءِ پرشت ءُ پروش ءِ باپشت  ءَ کئی دَست ھوار اِنت؟ ھمے دست پَدر کنت کہ حقیقی بی ایل اے کئے انت ءُ کئے پہ بلوچ ءِ نپ آں کارا اِنت. اگاں پہ تھنا اُرش ءَ جیڑہ یے توجیل بوتیں، گڈا داعش ءَ دیری عراق ءُ شام ءَ اسلامی خلافت ءِ بیرک مِک کتگ اَت،  ھمے رنگ ءَ تامل یک آجوئیں استانے ءِ واھُند بوتگ اِت اَنت. 9/11 اے عہد ءِ مستریں گوریلا ارش اِنت، بلے کُج اِنت القاعدہ…….” ! ؟ کمے جیڑگ ءَ پَد بالاچ ءَ تران برجم داشت. : شما کہ بی ایل اے ءِ سرا ھاکمی کنگ ءِ جواز ءَ اے اُرش آنی تھا پول اِت،  اے ارش آں وَ بی ایل اے ءِ سرا ناشرکاری ءِ ٹپّ ءَ جَت، ءُ اے گَپ ءَ شما ھَم زانئے کہ اے ٹپّ ءَ پہ بلوچ راج ءَ نیکیں پالے نہ اِنت”. بالاچ ءَ تران کنان ءَ گشت۔

: ” شُما چوناہا میان اُستمانی سیاسی چِست ءُ ھیراں پوہ نہ بیت. امریکہ ءِ نیمگ ءَ چہ بی ایل اے ءَ یک دہشت گردیں گلے گُشگ اسل ءَ بی ایل اے ءِ طاقت ءِ اظہار اِنت…………….. ”

بالاچ ءَ آ گپ ءِ سرجم کنگ ءَ نئیشت ءُ پول کنان ءَ گُشت.: شمئے ھیال ءَ بی ایل اے زی توان ءَ ءُ زوراک بوتگ یا مرچی توان ءَ ءُ زوراک تِر اِنت؟  اے گَپ ءَ سرجمیں راج زانت کہ زیکیں بی ایل اے چو مستیں لیڑہ ءَ بلوچستان ءِ ھَر ھَند ءُ دمگاں دشمن ءَ لپاشان اَت، آ وَھد ءَ پرچہ امریکہ ءَ آئی ءِ طاقت ءِ اظہار نہ کُت. ؟ ھمے رَنگ ءَ امریکہ ءَ جیش العدل ءِ پیشانی ءَ ھَم ناشرکاری ءِ ٹیٹُک جَت، بلے ما نہ گِندیں کہ جیش العدل چوشیں توان ءُ پَزوریں گَلے. شمئے لھتیں فیس بکی مفکرانی اے ھَم گشگ اِنت کہ امریکہ ءَ پاکستان ءِ دِل ءِ وَش کنگ ءِ واستہ بی ایل اے ناشر کارانی لَڑ ءَ ھوار کتگ، تاکہ آ طالبان آں پہ گپ ءُ تران ءَ رازی بہ کنت. اگاں دہشت گردی ءِ ٹپّ ءَ بشیرزیب ءُ اسلم ءِ غیر زمہ داری آنی بَروَرد نہ اِنت، گڈا جیش العدل ءَ دہشت گردیں تنظیمانی لَڑا ھوار کنگ ءِ سوَب چے اِنت.؟ جیش العدل وَ امریکہ ءِ مستریں دشمن ایران ءِ ھلاپ ءَ جنگ ءَ اِنت، ءُ امریکہ ءِ ھمراز سعودی عرب آئی ءَ مالی کمک ھَم کنگ ءَ اِنت…. بچار!  دنیا ءَ اے رَنگیں گَل دوست نہ بَنت کہ آ میان اُستمانی قانود ءِ  پاسداری ءَ مہ کَن اَنت. گَپ طالبان ءِ رازی کنگ ءُ نہ کنگ ءِ نہ انت ، گَپ ایش انت کہ بلوچ راجی تنظیم دست ء ناشراں کَپتگ. ”

بیبگر ءَ وتی پیشانی کِرچک کُت ءُ تران کنان ءَ درائینت. : "واجہ شمارا لبزانی جوڈینگ ءُ گپانی لیس دیَگ ءَ ھپتاد کائیگر ءِ زور مان. من ساری گُشت شمارا میان اُستمانی سیاست ءِ بابت ءَ سرپدی نیست. بچار چین امریکہ ءِ دژمن اِنت، چین ءِ جَنَگ ءَ امریکہ اِجبَر چہ ما نارزا نہ بیت. اے گَپ راست انت کہ امریکہ پاکستان ءِ دِل ءِ وَش کنگ ءَ بی ایل اے ناشرکارانی لَہڑا ھَوار کُتگ تاکہ آ طالبان آں گوں امریکہ ءَ گَپ ءُ تران ءَ بیاریت. امریکہ چہ افغانستان ءَ دَراھَگ لوٹیت کہ ایشی ءِ واستہ امریکہ ءَ گوں طالبان آں گَپ ءُ تران المی اِنت”۔

”بالاچ ءَ بچکندیے جَت ءُ سُبھکیں تواریے ءَ پسہ دات. ” منی نِزا امریکہ ءَ چہ بلوچاں چین گیش دوست تِر اِنت، چین ارب آنی کَچ ءَ ماں امریکہ ءَ ڈالر ھَرچ کنگ ءَ اِنت. لَکانی ھِساب ءَ چینی اسٹوڈنٹ امریکہ ءِ یونیورسٹی آں وانگ ءَ اَنت بلے بلوچاں چے نَپ داتگ امریکہ ءَ ، سی پیک پہ بلوچاں بیگواہی یے، پہ امریکہ ءَ ایشی ءَ بستار نیست، اگاں ھَست،  گڈا آ ایشی ءِ ھلاپ ءَ پاکستان ءَ کارمرز کُت کنت، اگاں پاکستان افغانستان ءِ ھلاپ ءَ امریکہ ءِ دست ءَ کارمرز بیت، گڈا چین ءِ ھلاپ ءَ ھَم بوت کنت، بلوچ وَ چوناہا ءَ پرشت ءُ پروش ءِ آماچ انت. کئے گوں پرشتگ ءُ کمزور ایں بلوچ آں سودہ کنت ءُ وتی راجی نپاں  ھَترہ ءِ تہا دور دنت. شمئے لہتیں سیاسی مفکرنی گوشگ اِنت کہ چین ءِ سرا ارش امریکہ ءَ بلوچ ءِ نیمگ ءَ متوجہ کنت. اولی گَپ ایش انت  کہ ما امریکہ ءَ متوجہ کنگ ءِ ھاترا چین ءِ سرا اُرش کنگ ءَ انت یا پہ اے ھاترا کہ چین بلوچ ءَ چیردست دارگ ءِ ھاترا پاکستان ءَ کمک کنگ ءَ انت. ؟ اگاں ما واکی اے ھاترا چین ءِ ھلاپ ءَ جنگ ءِ جار جَتگ کہ سی پیک بلوچ ءَ لُٹ ءُ پل کنگ ءَ اِنت، گڈا بلوچستان ءِ سیمسراں ڈَن چین ءِ سَرا ارش پرچہ.؟ اگاں ناں چینی کونصلیٹ ءِ سرا ارش ءِ پژدر ایش انت کہ ما امریکہ ءَ وتی نیمگ ءَ متوجہ کنگ لوٹیں، گڈا اے اَنچائیں ءُ بے نپ یں ھیالے.؟ اگاں دنیا ءَ جنگی قانودانی پاد مال کنوک کمک کتین  اَنت گڈا آیاں جیش العدل ناشرکارانی لَھڑا ھوار نہ کتگ اَت، کہ آ یک انچیں استانے ءِ ھلاپ ءَ جنگ ءَ انت کہ آ سرجمیں دنیا ءِ واستہ یک سَر درد یے”؟ 

”اے بے معنا ایں گپے کہ بی ایل اے ءَ امریکہ ءِ متوجہ کنگ ءِ واستہ چینی کونصلیٹ ءِ سَرا ارش کتگ.” بیبگر ءَ پسہ دات۔

”پاکستان  چہ چین ءَ گیش بلوچ آں توان بار کنگ ءَ انت. مئے جیڑہ گوں چین ءَ تھنا سی پیک اِنت، بلے پاکستان ءَ وَ سرجمیں بلوچستان آس مان داشتگ،  بلے من نہ دیست کہ یک روچے ایشاں اسلام آباد ءُ لاہور ءَ پاکستانی ادارہ آنی سرا ارشے کُت. اگاں ما جنگی قانود مان نیاریں گڈا یک پاریگ ءَ چہ بلوچستان ءَ ڈَن  پاکستان ءِ ادارہ آنی سرا ھَم ارش بہ کَن ایں، بلے نا مئے سیاسی مفکرانی ھیال انت تھنا چینی کونصلیٹ ءِ سَرا ارش امریکہ ءُ انڈیا ءَ بلوچ جنز ءِ نیمگ ءَ متوجہ کنت. مئے بے تالِھِی ایش  انت کہ مئے سَر گوں اَنچیں مردماں کَپتگ کہ آ میان استمانی سیاست ءِ الف، بے ءَ ھَم سرپد نہ اَنت”. بالاچ ءَ تران کنان ءَ گشت۔

آئی ءَ وتی چَم دَرآؤرت اَنت ءُ پسہ دات: اگاں آ سیاست ءِ الف، بے ءَ سرپد نیا انت، بلے شما پوہ ایت، گڈا شما چے زَھم جتگ پہ بلوچ ءَ. ؟

” ما اے گْوہ ءَ نہ وریں کہ ما پہ بلوچ آں مزنیں زھَمے جتگ، بلے اے گَپ ءِ گواہے ءَ سرجمیں راج دَنت کہ امریکہ ءِ کانگریس ءَ بلوچستان ءِ آجوئی ءِ ھاترا یک قرارداد یے پیش کنگ بوت، بلے وھدیے لیڈری شمئے دست ءَ کپت، ھمے امریکہ ءَ بلوچ دہشت گرد گُشت اَنت. ” بالاچ ءَ درائینت، ءُ پَدا چاہ چِست کت، شُلپ، شلپ ءَ تنگان  کُت، انچو سما بوت کہ اے چاہ پہ آئی ءَ بوجے اَت ءُ آ ودار ءَ اَت  کہ  چاہ کدی ھلاس بیت۔

”شمار ءَ ھَپت سالیں گِپتگ ءُ داشتگ کانگریس، کانگریس.!   کانگریس ءِ قرارداد ءَ کَرنے بیت کہ سرد خانہ ءَ اِیر اِنت.  ھمے ھپت ایں سالانی تہا دِگہ چے زَھم جتگ شما ”؟ آئی کَنداِت ءُ گُشت۔

”عطا شاد گُشیت” ”چمے بہ بیت پہ گِندگ ءَ ” واجہ  حیربیار ءِ کِرد ءُ جفاکشی چو لسّہ ایں آھوگ ءِ دو دنتان ءَ اِنت. بلے اے ھَم راست انت کہ اے سالانی تھا واجہ ءِ پادانی دیما ڈنگر ءُ کنٹگ ایر کنوک ما وت اِنت. اگاں ما اے سالانی تہا واجہ ءِ ھلاپ ءَ پندل سازگ ءِ بدل ءَ آئی دست مھکم کتین اَنت منا جزم انت کہ مرچی بلوچ راجی جنز نوکیں عہد یے ءَ داخل بوتگ اَت. بلے مئے کوشست ھَمیش اَت کہ واجہ تہی اَڈ ءُ جنجال آں مان بہ گیش ایت.  اے واجہ حیربیار ءِ جِند ءِ گُشگ اِنت کہ من اَردیں کہ میان استمانی تَبک ءَ پہ بلوچاں کارے ٹاھئیناں،  اے مردم منی دیما اَڈاند جوڈ بنت . یو بی اے ءِ مَکر ءُ پَندلاں بِگر، داں اسلم ءِ سازش آں دَرا،  ایشاں……….”

آئی ءَ بالاچ ءِ گپ پروشت ءُ وتی رو تھَار کُت ءُ دُرائینت: ” اسلم ءِ سازش؟ واجہ سازش کنوک وتی تنگہ ایں زھگاں قربان نہ کن انت. من اَجب ھیران آں شمئے…… ”

بالاچ ءَ آئی ءِ دپ ءِ گَپ پَچ گِپت ءُ جُست کُت: جَگو محمد بخش ءِ بابت ءَ شمئے لیکہ چے انت؟

”جَگو ریاستی دَلّالے اَت. آئی ءَ چاہ ءِ گڈی گُٹ گپت ءُ پسہ دات۔

”جَگو چون دلالیے بوت کنت کہ آئی ماں مکران ءَ چہ کلاں گیش قربانی داتگ. ؟”  آئی ءَ پول کت۔

”بلے اے گَپ ءَ شما وَت ھَم  من اِت کہ جگو ریاستی  مخبریے ءَ اَت.” آئی ءَ ھیرانی ءَ گشت۔

”ھئو!  ما زانیں کہ جگو گڈ سَرا بہا بوت ءُ آئی ءَ مخبری کنگ بندات کُت. یکے کہ وتی سرجمیں ھاندان ءِ قربانی ءَ دنت، ءُ گُڈّی ءَ پاکستان ءِ دلًالے جوڈ بیت گڈا ما کجام مناک ءِ بنیاد ءَ بیسہ کت کَن اِنت کہ زھگ ءِ قربانی دیؤک سازشی یے بوت نہ کنت.”؟ بالاچ ءَ تران کنان ءَ گشت۔

”نو شما شَر کَٹ اِیتگ.! اسلم ءَ کارئے جگو ءِ بنَجاہ ءَ بندئے.” آئی ءَ وتی پیشانی کرچک کُت، توار بُرز کُت ءُ درائینت. انچو سَما بوت کہ بالاچ ءَ آئی ءَ را بَدیے گُشت۔

”نا واجہ من اسلم ءَ جگو ءِ بنجاہ ءَ نہ بَند آں، اَر کس وتی بَنجاہ ءَ زیب دنت. منی مول ایش انت، اگاں جگو ءِ ھاندان ءِ قربانی لَگت مال کنگ بنت ءُ آئی ءَ دَلّال گُشگ بیت، گڈا اسلم ءِ سازش ءُ پَندلانی سَرا آئی زھگ ءِ قربانی ءِ چادر پرچہ مان پوشگ بیت. ؟ اے دو تَل ءُ دو پوستی پرچہ.؟”  بالاچ ءَ تران کنان ءَ گشت۔

”بیبگر ءَ وتی چَم درآؤرت اَنت درّائینت. : ” جَگو شُت ءُ پاکستان ءِ دیما سجدہ ریز بوت، اسلم ءَ وَ  پاکستان ھون ایریچ کُت”۔

”یَک وَھدیے لیاری ءِ بلوچاں ھَم پاکستان ھون ءُ ایریچ کُت، گڈا شما آیاں پرچہ ڈکیت ءُ ڈاکو ءِ نام ءَ توار پِر کَن اِت. ” بالاچ ءَ گُشت۔

”اسلم ءَ آجوئی ءِ ھاترا دژمن جَت ناکہ پہ دُز ءُ ڈُھنگی ءِ ارادہ ءَ.! ”  بیبگر ءَ پسہ دات۔

”اے راست انت کہ اسلم ءَ آجوئی ءِ ھاترا دشمن جَت، بلے آئی ءَ اے ھَک کیا داتگ کہ راجی گَلاں دوٹکر بہ کنت، اے چہ دز ءُ ڈھنگی ءَ گونڈیں گپے؟ ، دُز ءُ ڈھنگ کم چہ کم لھتیں مردماں نقصان دنت، بلے اے عمل وَ پہ سرجمی راج ءَ تاوان اِنت.” آئی ءَ پسہ دات۔

” اے شمئے  وَت گڑیں بہتام اَنت ما سَرپد بیں  اسلم ءَ بی ایل اے چہ سردارآں آجو کُت ءُ بلوچ راج ءِ سَرا مزنیں ھسانے  کُت. ” آ جذباتی بوت ءُ گشت ئے۔

”حیربیار کدی سردار یے بوت.؟ اگاں آ زوتاں سردار یے بوتگ گڈا من گوں تو تپاک کناں،  اگاں ناں آ چہ بُن ءُ اسل ءَ سرداری زَھگے،  گڈا شمئے اے مناک آں مئے سَر پِر نہ بیت. اسلم ءَ بیست سال اَت کہ ھیربیار ءِ دست ءِ چیر ءَ کار ءَ اَت، آ وھَدا اسلم ءَ پرچہ سما نہ اَت کہ بی ایل اے چہ سردار آں آجو کنگی اِنت،  آ وَھد ءَ وَ اسلم ھَر جاہ ءَ نِشت ءُ گشتے، ھیربیار سرجمیں راج ءِ رھبر انت.  نو کہ حیربیار ءَ آ گوانک جت کہ بیا تنظیم تئی احتساب ءَ کَنت،  آ سردار یے بوت. اناگت ءَ سردار ءُ متوسط طبقہ! .؟ گپ اِش انت کہ شما گار کتگ ھاکاں ءُ پُراں ءُ  پٹّ اِت. آئی وتی توار بُرز کت ءُ گُشت ”۔

بچار!  زیکیں اسلم ءَ ءُ مرچگیں اسلم ءَ زمین ءُ آزمان ءِ فرق اِنت. زی ما وت اسلم ءِ ھلاپ بوتگ انت، ماں فیس بک ءَ آئی ءِ زاہ ءُ بداں  بیھال نہ اِنت. بلے اسلم راہ ءِ راست ءَ اتک ءُ آئی ءَ وتی ردی مَن ایت انت.  آئی ءَ پسہ دات۔

بالاچ ءَ بچکندگے جت ءُ  تران کنان ءَ گُشت : ” شمئے گْورا راہ ءِ راست ءِ بزانت چے انت. ؟ اگاں تنظیم ءِ دو ٹکر کنگ راہ ءِ راست انت، گڈا شما پرچہ ماسٹر سلیم ءِ گُٹ ءِ ھونان اِت اِت ؟ آئی ءَ ھم بی ایل ایف ءَ چہ گروپ یے کش ات. پرے ھساب ءَ  گڈا آ ھم راہ ءِ راست ءَ اَت. ءُ واجہ حیربیار ءَ بائید گوں آیاں اتحاد کتیں، بلے آئی ءَ چون نہ کت، آئی ءَ زانت بلوچ آجوئی لوٹوکیں گلانی پروشوک بلوچ ءِ دوزوہ نہ بنت. ھمے رنگ ءَ واجہ گلزار امام ءَ گوں حیربیار ءَ تران کتگ کہ آ چہ بی آر اے ءَ لشکر یے کشیت گوں آئی ءَ ھوار بیت، بلے حیربیار ءَ آ کڈن کتگ اَت کہ اے کار پہ جنز ءَ سیت ءُ نپ نہ انت. بلے واجہ اللہ نظر ءِ تہا اے بود ءُ سنچ نیست اَت، آئی ءَ گوں گلزار ءُ جینئد، دوئیناں گوں اتحاد کت کہ اے  دوئیں واجہ کاراں بلوچ راجی گل پروشتگ ءُ تاوان بار کتگ انت. نو اے ردا شمئے مناک اِش اَنت کہ اے واجہ کار راہ ءِ راست ءَ اتکگ اَنت. اگاں شمئے لبز بلدا ءَ راہ ءِ راست ءِ بزانت تنظیمانی پروشگ  ءُ ٹکر کنگ انت گڈا راہ ءِ بَد کجام انت.؟دومی شما اے گشئے کہ آئی ءَ وتی ردی من اِت انت…! بالاچ ءَ برچکندیت ءُ پدا وتی گپ برجم داشت : اگاں فیس بک ءِ زاہ ءُ بدانی بابت ءَ آئی ءَ وتی ردی من اِت انت، گڈا اے وَ شریں گپے،  اے جاہ ءَ ما واجہ اسلم ءِ پلہ مرز انت.  چوناھا واجہ ءَ ھما وھد ءَ گشگ بوتگ اَت کہ ماں فیس بک ءَ اے زبان ءِ کارمرز کنگ جوان نہ انت، سنگتانی گشگ اَت کہ ماں فیس بک ءَ اے نگدکاری پہ راجی دیمروئی ءُ جنز ءِ اصلاح ءِ ھاترا انت، بلے واجہ ءَ وتی دل ءِ کت ءُ کسّی گپ گوش نداشت انت.اگاں نہ شما گش اِت کہ حیربیار ءِ ہمرائی اسلم  ءِ ردی بوتگ، گڈا بیا کہ اے ردی ءِ مار ءَ سرجمیں قوم دَجیتگ، پرچہ کہ سرجمیں راج واجہ ءَ گوں ھَم دَست اِنت”۔

بیبگر ءَ آئی ءِ پسہ ءِ دیھَگ ءِ بدل ءَ پَدا وتی دل ءِ کھت سردارانی سرا ایرمشت اَنت : اگاں تچکیں ھبر ءَ لوٹئے سردارانی ہمرائی زنڈیں ردی یے،  اشاں چہ بلوچ ءَ گیش وتی میری ءُ سرداریے ءِ پکر انت، بلے گنج انت کہ درتہ پچیں بلوچاں ھوش کت ءُ بلوچ راجی جنز چہ اشانی میراثی ءَ آجو کت”۔

”اگاں آجوئی لوٹوکیں سردار آں………. ” 

انگت ءَ ھوٹل والا ءَ آیانی دیوان ءِ رِدَم پروشت، آئی ءَ ٹیبل ءِ سَرا ایریں ھالی ایں کوپ چِست کت اَنت، وتی کوپگ ءِ سرا ایریں پُچ زُرت ءُ ٹیبل ساپ کُت۔

”بیبگر تو دِگہ چاہ یے ورئے” بالاچ ءَ پول کُت۔

”اِناں یار بَس اِنت”

”اگاں تئی موڈ انت من چاہ ءِ آرڈر ءَ دِیاں”

”ناں!  منا چوناہا اے ھوٹل ءِ چاہ وَش نہ بنت اے تئی شیرکنیں دیوان ءِ کمال اِنت کہ من اے تھلیں چاہ تِنگ اِت اَنت”

”من گُشتگ منی  گَپ چہ اے  چاہ آں تَل تِر اَنت” دوئیناں ٹَک دات۔

کمے ھاموشی ءَ پَد بالاچ ءَ پَدا دیوان رِدم بَرجم داشت ”اگاں آجوئی لوٹوکیں سردار آں وتی سرداری ءُ میری ءِ پکر بوت انت، گڈا آ وتی ھند ءُ دمگاں نشت انت ءُ آیاں پاکستان ءِ  دلالی کتگ اَت،  پرچہ کہ سرداری، میری ءُ دراں ڈیھی  نہ بیت. لندن ءُ سوئٹزرلینڈ ءَ دراں ڈیھ بوھگ ءُ سرداری ءِ رکھینگ ءِ گپ منی زانشت ءَ چہ ڈَن انت. واجہ حیربیار مری ماں کوہستان  مری ءَ کروڑانی ھساب ءَ زمین ءُ متاہ آنی واھند اَت، بلے آئی ءَ اے متاہ پادمال کت انت ءُ ماں لندن ءَ پناہ زُرت. من ھیران آں سردار ءُ میری ءِ واھگ داراں ماں لندن ءُ سوئٹزرلینڈ ءَ پناہ زورگ ءِ چے زلورت؟ سرداری ءُ میری  ءِ گوات ماں بلوچستان ءَ کشیت، برطانیہ ءُ سوئٹزرلینڈ ءِ قانود پہ ھر انسان ءَ برابر انت،  ھودئے قانود ءِ ردا یک شوانگے ءُ وزیریے ءِ بستار یک انت، من اجب ھیران آں کہ اے میر ءُ سردار چون اے قانود ءَ برداشت کنگ ءَ انت. آئی ءَ تران کنان ءَ گُشت”۔

”واجہ ھودا اشانی میری ءُ سرداریے ءِ سروز ساز نہ بیت. اے پہ بزگیں بلوچاں تیار اَنت”. بیبگر ءَ گشت۔

”اگاں ھودا اشانی سروز ساز نہ بیت گڈا بیا انت بلوچستان ءَ پہ میری ءُ سرداریے ءِ سروز ءِ ساز کنگ ءَ، ھودا نیندگ ءُ سرداری ءِ دعوا کنگ بے معنا انت…. بالاچ ءَ کمے جیڑاِت ءُ وتی گپ برجم داشت….  بچار! اگاں شما را لبز ءِ سردار ءِ سرا کنّت انت گڈا نواب خیربخش مری ءِ نام ءِ گرگ ءَ شمئے دپ پرچہ آپ دنت؟ آ وَ مری قبیلے ءِ سردار اَت، حیربیار ءَ وَ انگت بیان یے دات وت ءَ چہ سردار ءُ سرداری نظام ءَ چہ دست بردار کت. بلے  نواب صاحب داں زندگ اَت مری قبیلہ ءِ سردار اَت. بلے شما گشت، بابا،  راجی راہشون، راج ءِ پِت.! ھمے پیم ءَ میر محراب خان ھم سرادریے ءَ ات.  بلے شما گش اِت کہ آ بلوچستان ءِ اولی شھید انت. ھمے رنگ ءَ : ” ما چاکر ءِ ھولاد انت ءُ گہرام ءِ دلبند ایں” واجہ!  چاکر ھم سردار یے اَت ءُ گہرام ھم.   من ھیران ءَ شمارا تھنا حیربیار ءِ باریگ ءَ سردار ءُ مڈل کلاس یاد کئیت پرچہ.؟ ءُ واجہ حیربیار ءَ سردارے ءِ دعوا ھم نہ کتگ. واجہ خیربخش مری ءِ بیرنی ءَ پد آئی ءَ بیان یے دات کہ مری قبیلہ ءِ گڈی سردار نواب صاحب بوتگ. چارٹر آف لبریشن ءِ تہا ساپ پدر انت کہ آ سرداری نظام ءِ مخالف ءُ یک اَنچیں بلوچستان یے ءِ واھگ دار اِنت کہ ھودا ھر بلوچ بحیثیت انسان برابر انت ءُ قانود پہ کلاں یک یے”. آئی ءَ پسہ دات ۔

”پہ بیان ءَ قوم رپینگ نہ بیت، ڈاکٹر مالک ءَ ھم ھشتاد ءِ دہک ءَ بیان یے دات کہ ماں ووٹ ناں بلکیں ھون لوٹ ایں…… بیبگر ءَ وتی راستیں کِسگ ءَ چہ سیگرٹ ءِ پارکیٹ کَش اِت ، ٹالے بُن دات ءُ تران برجم داشت… : گپ کہ چارٹر ءِ سرا کئیت گڈا چارٹر ءِ تہا نبشتگیں لبز ستا کرز انت،  بلے چارٹر ءِ جوڈ کنگ ءِ عمل واجہ ءِ سرداری زہنیت ءِ درانگازی ءَ کنت . اے رنگ ایں ڈاکومنٹ مشترکہ پارٹی اجلاس آں پد ٹائینگ بنت،  بلے واجہ ءَ کس اعتماد ءَ نزُرت کہ بلکیں قوم اشیا حیربیار چارٹر ءِ نام ءَ توار پِر کنت. ءُ پدا واجہ حیربیار ءَ آ وَھدا پارٹی ھم نیست اَت، کہ اے رنگیں ڈاکومنٹ آں پارٹی ٹائین انت، فرد ِ واحد ناں”۔

”ھاھو اے راست انت کہ ڈاکٹر مالک ءَ ھشتاد ءِ دہک ءَ آجوئی ءِ نعرہ جت. بلے گواچن اِش اِنت کہ مئے کِرا سردار ءُ متوسط طبقہ ءِ میانجی ءَ دگری ھمیش انت کہ مڈل کلاس ءِ دعویٰ داراں وتی زبان وارت بلے سرداراں وتی قول داشتگ. آ اَنگت آجوئی ءِ راہ ءِ راہی اَنت. یک مڈل کلاس ءِ دعویٰ دارے ءَ پاکستان ءِ غلامی من اِت ءُ دومی ءَ ایران ءِ ایر دستی قبول کُت. بلے اے سردار اَنت کہ ناں پاکستان ءِ ایر دستی ءَ من انت ءُ ناکہ ایران ءِ غلامی ءَ قبول کنگ ءَ ساڑی اَنت. پمیشکہ قوم ءَ سردارانی بیان ءِ سرا بیھسہ انت….. دومی شما گش اِت کہ چارٹر ءِ جوڈ کنگ ءِ عمل واجہ ءِ سرداری زہنیت ءِ درانگازی ءَ کنت بلے چارٹر ءِ نبشتگیں لبز ستا کرز انت. شمئے دلیل و منطق مئے سمجھا نیاانت. چارٹر ءِ نبشتگیں لبز ستا کرز انت بلے چارٹر قابلِ قبول نہ انت کہ واجہ حیربیار ءَ جوڈ کتگ! واجہ بلوچاں گشتگ "وٌل ءَ چون کن اِت بَر ءِ بہ وَر”  چوناہا اناپرستی  ءَ دگہ کانٹے پِر نہ بیت بلے مردم وتی ھیباں میم نہ کنت…..جست اِش انت آیا چارٹر ءِ جوڈ کنوک ارزشت داریت یا آئی ءِ مول ءُ مراد؟اگاں چارٹر پہ بلوچ راج ءَ نپ ءُ سیت اِنت، گڈا پہ ما اے گپ بے معنا انت کہ چارٹر کیا جوڈ کتگ، بلکیں معنا داریں گپ اِش انت کہ اے ڈاکومنٹ بلوچ راجی جنز ءَ پہ یک روڈ میپ ہے. اے بژن ءِ گپ انت کہ ما راجی نپانی دیما اے واستہ رکاوٹ ایں کہ مارا کسے ءِ زات ءَ گوں زد ءُ کنت اَست. چوناہا مئے ھمے بے سُدی ءَ مارا چہ اے دِگہ قوماں پد منتگ کتگ. نیلسن منڈیلا ءَ ھم چارٹر یے جوڈ کت،  کہ آئی ءِ نام منڈیلا چارٹر ایر کنگ بوت، بلے کُلّاں آ تسلیم کُت، کَس ءَ اے جُست ایر نہ کت کہ اے چارٹر منڈیلا ءَ پرچہ جوڈ کتگ یا اے ھِشیا منڈیلا چارٹر پرچہ گشگ بیت ؟ ھمے رنگ ءَ امریکہ ءِ آئین ءِ تشکیل ءِ دیھگ ءِ وھد ءَ فرانسیسی ادیب و مفکر روسو ءِ نبشتانک آں چہ کمک زورگ بوت، بلے کس ءَ اعتراض نہ کُت کہ روسو فرانسیسی یے،  ءُ ما  پرچہ فرانسیسی آیانی محتاج بہ بینت، پرچہ کہ آیانی واستہ اے گپ ارزشت دار نیات کہ روسو کئے انت؟ پہ آہاں اہم اِش اَت کہ ما روسو ءِ نبشتانکاں چہ امریکہ ءِ راجی نپاں پھازاِت کنیں یا ناں.”؟ بالاچ ءَ تران کنان ءَ گشت۔

سیگرٹ ءِ دُتّاں ٹیبل ءِ سَرا جمبر بستگ اَت، بالاچ ءَ بار بار وتئی راستیں دست دُتانی شم ءَ بُرت ءُ آؤرت اَنچو سما بوت کہ آ مگِسک ءِ گلینگءَ اِنت۔

”بلے منڈیلا وَ یک پارٹی ءِ سربراہ بوتگ ھمے رنگ ءَ امریکہ ءِ آئین تھنا واشنگٹن ءَ تشکیل نہ داتگ آئی ءَ اے دگہ کامریڈ ھم اعتماد ءَ زورت انت.” آئی ءَ پسہ دات۔

” ھاھو اے راست انت کہ منڈیلا یک پارٹی ہے ءِ رہنما اَت، بلے من ترا یک جستے کناں”۔

بلے!  بیگر ءَ پسہ دات۔

” واجہ اللہ نظر ءَ کجام پارٹی ءِ سربراہ ءِ بستار ءَ چارٹر رجکٹ کت”؟  بالاچ ءَ پول کُت. 

 "اللہ  نظر بی ایل ایف ءِ رھشون انت” آئی ءَ پسہ دات۔

”جوان!  اللہ نظر بی ایل ایف ءِ راہشون ءِ بستار ءَ چارٹر ءَ رجکٹ کت کنت گڈا حیربیار بی ایل اے ءِ قیادت ءِ بستار ءَ پرچہ چارٹر یے جوڈ کت نہ کنت.”؟ بالاچ گشت۔

آئی ءَ وتی راستیں لَنُکُانی شم ءَ ڈکینتگ ایں سیگرٹ دَپ ءَ کُت ءُ گین کَش اِت ءُ پَدا گین یل دات، کہ چرائی ءِ سوَب ءَ یک رَندیے پَدا ٹیبل ءِ سرا کوکراں بَست. آئی ءَ گین اَنچو یل دات چوش کہ زھگے مرگے ءِ جَنَگ ءَ بِلیڈریں گُلیر ءَ کَش دیَگ ءَ پَد وتی لنکانی شَما مُھر داشتگیں پوست ءَ یال دنت.  

”بچار اے سیاسی پارٹیانی کار انت، سلاہ بندیں گلانی ناں”. آئی انچو پسہ دات گشئے نو آ چہ اے تران ءَ بیزار بوان انت.”

”گڈا واجہ! بی ایل ایف وَ سیاسی پارٹی یے نہ انت، گڈا آئی ءَ اے ھَک کیا داتگ کہ چارٹر ءَ رجکٹ بہ کنت، یا شما پرچہ ھشت پٹّ ءَ چیست ات کہ اللہ نظر اعتماد ءَ نزرتگ؟ اے ھساب ءَ خلیل ءُ براھمندگ ءَ ھم چارٹر ءِ سرا کمنٹ کنگ ءِ ھک نیست کہ یکے بی آر اے ءِ سربراہ انت ءُ دومی بی ایل ایف ءِ کمانڈر یے،  ھمے رنگ ءَ واشنگٹن ءَ ھم اے ھک نیست اَت کہ امریکہ ءِ آئین ءَ تشکیل بدانت پرچہ کہ آ سیاستدان یے ءَ چہ گیش یک کمانڈریے ات ءُ بقول شما آئین ءِ ٹھینگ وَ قانون دان ءُ سیاستدان آنی کار انت.” بالاچ ءَ درائینت. 

”واجہ شمارا  گپ ءِ لیس دیھگ ءَ بُگش، من گشاں واشنگٹن ءَ ءُ منڈیلا ءَ کم چہ کم وتی مھلوک اعتماد ءَ زورت. بلے حیربیار ءَ کسہ دپی جستے نہ کت”: آئی ءَ وتی پیشانی کرچک کت ءُ درائینت. 

"اعتماد ءِ زورگ ءَ دگہ کانٹے پِر نہ بیت. واجہ حیربیار ءَ کلیں پارٹیاں گوں دستبدی کُت : ” کہ اے شُما ءُ اے چارٹر”! کُلیں پارٹی آں اے ھَک ھَست کہ آ چارٹر ءِ آزادی ءِ شق ءَ ابید ایدگہ کُلیں شق آنی تہا ترمیم آؤرت کناں. واجہ! اعتماد ءِ زورگ وَ ھمیش انت، بلے ھرکس ءَ وتی سُنٹ آزمان ءَ کت کہ من نہ کشتہ ھلار نہ انت. بالاچ ءَ تران کنان ءَ گشت.

بیبگر جاڈی اَت واست ءِ پسہ دیھگ ءَ کہ پشت ءَ توارے ءَ آئی دلگوش گوں بالاچ ءَ پروشت۔

”شُما اِدئے نِشتگ ئے ” 

”بیا نودان”  بیبگر ءَ توار  جَت.

”مرچی  پَدا شما ھوٹل سرا زُرتگ منی ھیالاں” نودان ءَ کندان ءَ گُشت

اَردُکاں ٹَک دات 

نودان بیبگر ءِ ھَم ساھگ ءَ اَت،  کہ آ اَردُکانی  گِس چہ بالاچ ءِ گِس ءَ یَک کلومیٹر یے ءَ گِستہ اِت اَنت . آئی ءَ بلوچی لبزانک ءَ گوں ھُب ءُ واھگ اَت، بریں، بریں شعر یے ھَم نبشتہ کُت. آزمانک یے ھم نویس اِت. بیبگر ءَ وَس کتگ اَت کہ آ بلوچ آجوئی دوستیں گلے ءَ ھوار بہ بیت، بلے آئی ءِ گشگ  اَت، کہ  آئی ءِ کار دِگریے، بلے آئی ءَ سیاسی ترانانی تہا ھَر وَھد بہر زورت، آئی ءِ سیاسی گَپ مدام چہ بلوچ یونٹی ءَ بندات بوت اَنت ءُ بلوچ یونٹی ءَ ھتم بوت اَنت.

 بالاچ ءَ کرسی یے آؤرت  ٹیبل ءِ دیما ایر کت، نودان کرسی ءِ سرا نِشت ءُ، سلام ءُ دوا ءَ پَد دیم ئے گوں بالاچ ءَ کُت ءُ پول یے کُت : ” ھالاں کن تو دو روچیں  گندگ نہ بوتگ ئے؟”  

” آھو  یار! کمے لوگ ءَ دزگٹ بوتگ اَنت.”  بالاچ ءَ پسہ دات. 

”شُما اِدئے نِشتگ ئے ” 

”بیا نودان”  بیبگر ءَ توار  جَت.

”مرچی  پَدا شما ھوٹل سرا زُرتگ منی ھیالاں” نودان ءَ کندان ءَ گُشت

اَردُکاں ٹَک دات 

نودان بیبگر ءِ ھَم ساھگ ءَ اَت،  کہ آ اَردُکانی  گِس چہ بالاچ ءِ گِس ءَ یَک کلومیٹر یے ءَ گِستہ اِت اَنت . آئی ءَ بلوچی لبزانک ءَ گوں ھُب ءُ واھگ اَت، بریں، بریں شعر یے ھَم نبشتہ کُت. آزمانک یے ھم نویس اِت. بیبگر ءَ وَس کتگ اَت کہ آ بلوچ آجوئی دوستیں گلے ءَ ھوار بہ بیت، بلے آئی ءِ گشگ  اَت، کہ  آئی ءِ کار دِگریے، بلے آئی ءَ سیاسی ترانانی تہا ھَر وَھد بہر زورت، آئی ءِ سیاسی گَپ مدام چہ بلوچ یونٹی ءَ بندات بوت اَنت ءُ بلوچ یونٹی ءَ ھتم بوت اَنت.

 بالاچ ءَ کرسی یے آؤرت  ٹیبل ءِ دیما ایر کت، نودان کرسی ءِ سرا نِشت ءُ، سلام ءُ دوا ءَ پَد دیم ئے گوں بالاچ ءَ کُت ءُ پول یے کُت : ” ھالاں کن تو دو روچیں  گندگ نہ بوتگ ئے؟”  

” آھو  یار! کمے لوگ ءَ دزگٹ بوتگ اَنت.”  بالاچ ءَ پسہ دات. 

”شُما اِدئے نِشتگ ئے ” 

”بیا نودان”  بیبگر ءَ توار  جَت.

”مرچی  پَدا شما ھوٹل سرا زُرتگ منی ھیالاں” نودان ءَ کندان ءَ گُشت

اَردُکاں ٹَک دات 

نودان بیبگر ءِ ھَم ساھگ ءَ اَت،  کہ آ اَردُکانی  گِس چہ بالاچ ءِ گِس ءَ یَک کلومیٹر یے ءَ گِستہ اِت اَنت . آئی ءَ بلوچی لبزانک ءَ گوں ھُب ءُ واھگ اَت، بریں، بریں شعر یے ھَم نبشتہ کُت. آزمانک یے ھم نویس اِت. بیبگر ءَ وَس کتگ اَت کہ آ بلوچ آجوئی دوستیں گلے ءَ ھوار بہ بیت، بلے آئی ءِ گشگ  اَت، کہ  آئی ءِ کار دِگریے، بلے آئی ءَ سیاسی ترانانی تہا ھَر وَھد بہر زورت، آئی ءِ سیاسی گَپ مدام چہ بلوچ یونٹی ءَ بندات بوت اَنت ءُ بلوچ یونٹی ءَ ھتم بوت اَنت.

 بالاچ ءَ کرسی یے آؤرت  ٹیبل ءِ دیما ایر کت، نودان کرسی ءِ سرا نِشت ءُ، سلام ءُ دوا ءَ پَد دیم ئے گوں بالاچ ءَ کُت ءُ پول یے کُت : ” ھالاں کن تو دو روچیں  گندگ نہ بوتگ ئے؟”  

” آھو  یار! کمے لوگ ءَ دزگٹ بوتگ اَنت.”  بالاچ ءَ پسہ دات. 

بیبگر ءَ ہوٹل والا دستانی سرا وتی نیمگ ءَ آیگ ءِ اشارہ کت…. ہوٹل والا  اتک ءُ بیبگر ءِ نذیک ءَ ھشتات.

”یک کپ چاہ یے بیار گوں”  

بلے! : آئی ءَ پسہ دات  ءُ دیم پہ کاؤنٹر ءَ شُت. 

”بالاچ ءَ ھیر اِنت بلے تو ھالاں دئے کہ زی بیگاہ ءَ لیب ءِ سرا گندگ نہ بوتگ ئے، تو چوشیں مردے  نہ بوتگ ئے کہ لیب ءِ سرا گندگ مہ بئے”،  آئی ءَ سگریٹ ءِ بُنڈ پُردان ءِ تہا لپاشت ءُ گُشت. 

”ھاھو! یار زی ما لیب مِس کُت” اے  گَپ ءِ جنگ ءَ آئی ءِ دیما ابیتکی یے مانّشانت ” بلے پَدا آئی ءِ دیما رژنائی ءِ سھرا بوت. ” منا روسو ءِ ناول ” نویل ایلواز” ءَ موہ  ندات کہ من لیب ءَ برواں. ایشی ءِ وانگ ءَ گھنٹہ چو سیکنڈانی ھساب ءَ روانت ، چوشیں تاھیر بکشیں ناول گڈا! ” 

 ” ھاھو ” نویل ایلواز” مردماں وھد ءُ سھت ءَ چہ بے سما کنت. تو میاریگ نہ ئے. جرمنی ءِ فلسفی ایمانول کانٹ کہ مردماں آ دیستگ وتی گھڑی ءِ ٹیمب شر کتگ،  آ ھنچیں وھد ءِ پابندیں مردمے بوتگ، یک روچے  آ وتی ہمروچی ایں وھد ءَ  ڈن ءَ گندگ نہ بیت، گش اَنت کہ  آ اے وھدا روسو ءِ ھمے ناول ءَ وانگ ءَ بیت.”  بالاچ ءَ پسہ دات.

”آ کہ کانٹ ءَ سرین پروش کنت گڈا نودان وَ گنتر سرین ءَ چہ ھلاس انت ” : بیبگر ءَ کندان ءَ گُشت. 

 بالاچ ءَ ءُ نودان ءَ ٹَک دات.

ہوٹل والا ءَ چاہ آؤرت نودان ءِ دیما ایر کت ءُ شُت.

”روسو عظیم ایں ادیب ءُ مفکریے بوتگ، بلے بدکردار یے ءَ اشیا کانٹ رودینتگ، "اعتراف” ءِ وانگ ءَ پد دل گشی اشی ئے کبر ءَ لَٹ جن”. بیبگر ءَ سنگین ایں آواز یے ءَ گوں تران کنان ءَ گُشت. 

"ھاھو! مردم وتی نام گپتیں مات ءِ گونا اے وڈ کنت”!  نودان ءَ درائینت. 

”چوناہا روسو ءِ عظیم بوؤگ ءِ یک بھَرے ” عتراف” انت. اے کاراں وَ درست کن انت، بازیں فلسفی آں گنتر ایں کرداگار کتگ. بلے کیا جرات!  چو بے ترس ءُ لرز وتی ردی آیانی عتراف ءَ بہ کنت.” بالاچ ءَ تران کنان ءَ گُشت۔

"بلے روسو ھم ” عتراف” ءِ تہا جاہ یے، جاہ یے ءَ ترس آماچ اِنت. آ وتی زھگاں ماں یتیم خانہ ءَ بکشگ ءِ گناہ ءَ بیچارگیں افلاطون ءِ سرا لڑیت کہ اے وڈیں ادارہ آنی تہا زھگانی زہنی و جسمانی ردوم جوان تریں وڈی ءَ بیت.” نودان ءَ تران کنان ءَ درائینت.

"چوناہا روسو ءِ گُشگ اِنت کہ آئی ءَ وتی زھگ ندیستگ انت. من ھیران ءَ  آئی ءَ وتی زھگ کہ ندیستگ انت گڈا اے زھگ یتیم خانہ ءَ کیا  برت انت. ؟ گمان بیت کہ اے زھگ آئی ءِ زال ءَ یتیم خانہ ءَ بکشاتگ انت،  اے گناہ روسو ءَ ناں، منی ھیال ءَ آئی ءِ زال ءَ کتگ.” بالاچ ءَ پسہ دات. 

”بہرحال  ماں ” سماجی معاہدہ ” ءِ تہا روسو ءَ کمال کتگ”،  بیبگر ءَ زنڈیں سایے کش اِت ءُ گشت. 

”ھاھو اے روسو ءِ عظیم ایں کتاب اِنت فرانس ءِ انقلاب ءِ زہنی ردوم ھمے کتاب ءَ کتگ. نودان ءَ چاہ ءِ گٹے گپت ءُ گشت.

”چوناہا روسو ھمے کتاب ءَ زندگ کتگ”. بالاچ ءَ گُشت.

"منی نِزا اگاں روسو ءَ اے کتاب شائع مہ کتیں، فرنچ انقلاب ءَ سَر چِست نہ کتگ اَت”. بیبگر ءَ درائنت. 

"ناں اے وڈا ھم نہ انت، اے گپ راست اِنت کہ فرانسیسی انقلاب ءِ ردوم ءَ ” سماجی معاہدہ” ءِ مزنیں کردار یے، بلے فرنچ آشوب ءِ سرچستی ءِ دِگہ سبب ھم باز انت، اے سببانی تہا فرانسیسی چاگرد ءِ سیاسی ءُ سماجی جاور ھال ھَم ھوار انت ،  ءُ پدا والٹیر چون شموشگ بیت، فرنچ آشوب ءِ سرچستی ءَ والٹر ءِ ھم مزنے کردے. نودان ءَ بِچکندگے جت ءُ تران کنان ءَ گُشت.

”اگاں ھُرت چاری بہ کن اِت فرنچ انقلاب سماجی معاہدہ ءِ نفس مضمون ءَ گوں متصاد انت، انقلاب ءَ پد کہ چارٹر جوڈ کنگ بیت آئی ءِ تہا زالبول آں بازیں بنکی ھَک دیگ نہ بیت، روسو ءِ ” سماجی معاہدہ” سرجما انسانی آزادی ءُ مساوات ءِ محور ءَ گردیت”. بالاچ ءَ گشت۔

”گوستگیں روچاں اسحاق خاموش ءِ یک نبشتانک یے منی دیما گوستگ ات،  آ نبشتہ کنت کہ اگاں زالبول گون مہ بوتین اَنت، فرانسیسی انقلاب سوبین نہ بوتگ اَت””. بیبگر ءَ بچکندان ءَ درائینت. 

”اے نبشتانک منی دیما نہ گوستگ، بلے اگاں واجہ خاموش ءَ اے وڈا گُشتگ گڈا بائید آ جست کنگ بہ بیت. پرچہ کہ اے رنگیں وت گڑیں نبشتانک آں چہ  کمزوریں ھیال ردوم زوریت ءُ اے پہ مئے نوک باھندیں وانوکاں نیکیں پالے نہ انت. ” نودان ءَ چاہ ءِ گٹے گپت ءُ درائینت.

”واجہ جُست کنوک نیست، اگاں جست کنوک بوتیں مہ ایسپ ء کتب ءَ نہ رستگ اِت  انت، مئے کِرا ھر کس ھَرچی گشیت میر ءِ شنک انت.” بالاچ ءَ وتی پیشانی کرچک کت ءُ پسہ دات.

"”چوناہا مئے چاگرد ءِ پدمنتگی ءِ یک سوَبے اِش انت کہ مئے گْورا نگدکار نیست. داں یک جیڑہ یے ءِ شریں وڈیے ءَ نشاندہی مہ بیت، آ جیڑہ توجیل ءِ نیمگ ءَ نروت. دومی بدبختی اِش انت کہ ما ھَر  جیڑہ ءِ سرا دانشوریے بوھگ ءِ کوشست کنیں. بچار ھر جیڑہ ءِ وتی یک  مخصوص ایں توجیل کاریے بیت ، مائیگ ستَر کوشست بِہ کنت بال کت نہ کنت، بال کنگ مرگ ءِ ونڈ ءَ کَپتگ، مائیگ بائید ھوشناگ بہ کنت. شاعر ءُ رجانک کار کہ وھدے تاریخ دان یے ءِ رول ءَ ادا کنت،  گڈا الم اے پہ نوک بائیندیں وانوکاں نیکیں پالے نہ بیت.  بیبگر ءَ تران کنان ءَ گُشت.

”چوش کہ واجہ اسحاق خاموش ءِ کار شاعری ءُ رجانک کاری انت آ بائید شاعری ءُ رجانک کاری بہ کنت، فرانس ءِ انقلاب ءِ  سرچست ءِ سببانی سرا گپ جنگ ءَ پہ تاریخ دان باز انت”. نودان ءَ تپاک کُت.

”شاعر ءُ رجانک کار ءَ ھَم ھَک است کہ آ راج دپتری چِست ءُ ایرانی سَرا وتی لیکہ آں دَرشان بہ کن اَنت ، بلے آ ھما وَھدا اے ھَک ءِ ھَک دار بنت، کہ آ اے سرھال ءِ سَرا پَٹ ءُ پول کن انت ، آئی ءِ تَھک ءُ پھناتانی سَرا ھُرت چاری کن اَنت . بید ء پٹ ءُ پول ءُ وانگ ءَ یک سرھالے ءِ سرا گپ جنگ بے سُدی یے. بلے ما گران بَڑیں مردمیں، ءُ پٹ ءُ پولکاری، ءُ وانگ گرانیں کارے. روم ءِ راج دپتر ءِ سرا گبن ءِ نبشتہ کتگیں کتاب ءَ سی سال جَت سرجم بوَگ ءَ ، بلے اگاں اے کتاب بلوچ یے ءَ نبشتہ کتیں دو ماہے نہ جتگ ات سرجم بوتگ اَت. ھمے سوب انت کہ بلوچانی اکیڈمی چہ  بے سر ءُ  پادیں کتاباں چکار انت.” بالاچ ءَ تران کنان ءَ گشت. 

نودان ءَ وتی چاہ ءِ کوپ چِست کت، گٹ، گٹ ءَ چاہ ءَ وران بوت، بیبگر وتی موبائل ءَ گوں سَر ءُ پُٹ بوت ءُ بالاچ ءَ وتی چم ہوٹل ءِ دیوال  ءِ دیما فارسی ءَ نبشتہ ایں لبزاں  سَک دات اَنت، آئی ءَ فارسی نہ زانت بلے عربی لّکوڈ ءِ برکت ءَ آئی فارسی کمے باز ونت کت، کُت. نودان چاہ ءَ گُٹ گٹ ءَ شُلپگ ءَ اَت، شلپگ ءِ آواز ءَ چہ انچو سما بوت کہ زالبولے  چیلم کشگ ءَ انت.  آئی ءَ وتی چاہ ءِ گڈی گٹ گپت ءُ ھاموشی پروشت : ” اے ” سوشل کنٹریکٹ” ءِ گپ ءَ کہ روسو جنت، ماں بلوچستان ءَ شما اِشیا چے وڈ چار اِت؟ بزاں مئے کِرا اے سماجی معاہدہ ءِ فریق کئے بنت؟ 

”چوناہا روسو دو سماجی معاہدہ ءِ گپ  ءَ جنت  روسو اولی ” سماجی معاہدہ” ءِ منوگر نہ انت. آ اشیا رَد کنت، آئی ءِ گشگ انت کہ اولی سماجی معاہدہ عوام ءِ مجبوری ءُ لاچاری بوتگ، بزاں  واکدارانی زلم ءُ زوراکی ءِ سوب ءَ آ مجبور بوتگ انت، آیاں بادشاہ ءُ واکداراں گوں یک ” سماجی معاہدہ” یے کتگ ءُ آیانی ایر دست جوڈ بوتگ انت . روسو گشیت اے سماجی معاہدہ ءِ پروشگ ءِ ھاترا دگہ یک سماجی معاہدہ یے ہژدری انت کہ اے  سماجی معاہدہ ءِ آسر لس مھلوک ءِ واکداری بیت، بزاں اے سماجی معاہدہ ءَ پَد واکداری ءُ اقتدار علی ءِ واھند عوام جوڈ بیت. بلے اے سماجی معاہدہ ءِ واستہ ھژدری اش انت کہ  ماں چاگرد ءَ ھر مردم وت ءَ لس مھلوک ءِ مرضی(  will ) ءِ پابند بہ کنت، اشیا پَد  آ وتی ابرمی آجوئی ءَ حاصل کُت کنت، ماں بلوچ چاگرد ءَ اولی سماجی معاہدہ لس مھلوک ءُ سردارانی   میانجی ءَ بوتگ. اے لس مھلوک ءِ لاچاری بوتگ کہ آ سردارانی ایر دست جوڈ بوتگ انت. ءُ ………”

بالاچ ءَ بیبگر ءِ گپ پروشت ءُ تران کنان ءَ گُشت : ” اے گپ کہ اولی سماجی معاہدہ لس مھلوک ءُ سردارانی میانجی ءَ بوتگ،  اسحاق خاموش ءِ اے دعوا کہ فرانسیسی انقلاب زالبولانی جدوجہد ءِ برورد ایں: اے گپانی تہا چے دگری؟ راج دپتری گوچن اِش انت کہ بلوچ لس مھلوک ءَ وتی رزا ءَ چہ سردار گچین کتگ،  بِزاں اے کچین کاری آیانی ”will” بوتگ ءُ اے گچین کاری سرجما جمہوری رھبند ءِ پابند بوتگ. اے گپ کہ بلوچ لس مھلوک لاچار بوتگ ءُ آیاں سردارانی واکداری منت اِتگ، رد انت. اگاں لس مھلوک لاچار بوت انت گڈا چاکر ءُ گہرام ءِ سی سالی جنگ بلوچ راج دپتر ءِ زپتیں بھَر نہ بوتگ اَت. چاکر ءُ گہرام ءِ نارازگی ءِ سبب اِش اَت کہ لس مھلوک ءَ سردار شھک ءَ پَد چاکر ءِ سرداری نہ مَن  اِت. بلے چاکر ءَ وت ءَ زور سردار نامین انت.  گہرام ءِ ھمراہ چہ مریخ ءَ ایر نیاتکگ  ات انت، بلکیں ھمے لس مھلوک اَت کہ  داں سی سال ءَ گوں چاکر ءَ جنگ یے کُت.بلوچ راج ءِ بابت ءَ ھَرچ راج دپتری مواد یے کہ مئے کرا است، آئی رِدا بلوچ بُن اَزل چہ  یک آجوئیں قومے بوتگ، آئی ءَ گوں ناں سردار آں ایر دستی ءِ معاہدہ کتگ نہ دری واکدار ءُ بادشاہ گوں. بلوچ ءِ  ایر دستی ءِ روچ برٹش سامراج ءِ ماں بلوچستان ءَ آیگ ءَ بندات بیت، ھمے ایر دستی ءِ وھدا انگریز  بلوچ قبائلی نظام ءِ جمہوری رھبنداں پروش اَنت ءُ ورثتی سرداری نظام ءَ نافذ کن انت.اے گپ راست انت کہ سنڈمن ءِ اے پندل ءَ پَد اے وت گڑیں سرداراں جاہے ناں جاہے بلوچ مھلوک وتی زاتی نپانی ھاترا ایرجت، ءُ انگریز آنی رؤگ ءَ پد ھمے سردار پاکستان ءَ بلوچ مھلوک ءِ ھلاپ ءَ کارمرز کت انت. ءُ اے وھدا ھم بازیں سردار پاکستان ءِ چیردستی ءَ بلوچ مھلوک ءَ تاوان بار کنگ ءَ انت. بلے اِدا اے گپ پھمگ لوٹ ایت  کہ جیڑہ سردار نہ انت،  بلکیں قابض انت. بلوچ چاگرد ءِ ھَر سِلکاری ایر دستی ءِ ٹیکی اَنت. اے سِلکاریانی بیگوائی گوں آجوئی ءَ بندوک انت، ءُ آجوئی گوں نشنلزم ءَ،  ءُ نشنلزم  گوں یونٹی ءَ بندوکیں. منی نِزاں روسو ءِ ” سوشل کنٹریکٹ ” ءَ سردار ءُ لس مھلوک ءِ میانجی زور  ثابت کنگ، یک ھترناکیں پندلے، اے بلوچ راجی ھم سنتی ءَ پروشگ ءِ سازشے. بلوچ جدوجہد یک انقلابی تحریک یے نہ انت، بلکیں قومی آزادی ءُ ریاست ءِ تشکیل ءِ جدوجہد یے، ءُ قومی آزادی ءِ جنز ءِ طاقت نشنلزم ایں، بزاں یونٹی انت، اے ھم سنتی ءِ تہا سردار ھم ھوار بَنت،  زَردار  ءُ تاجر ھم ھوار بنت، ھمے رنگ ءَ دھکان، درتہ پُچ، نیزگار،  ملا ءُ لادین ھم اے جہد ءِ بھر اَنت. ءُ نشنلزم یا آجوئی ءِ جدوجہد ءِ کمزوری طبقاتی سوچ اِنت. مڈل کلاس ءُ سردار ءِ نعرہ نشنلزم ءِ واستہ یک جراثیم یے، ءُ قومی آزادی ءِ اصول بید ءِ نشنلزم،  یا قومی ھم سنتی ءَ ممکن نہ انت”

”بلوچ قومی تحریک انقلابی جنز یے نہ انت.؟ اے پہ من ھیرانی ءِ گپ انت، تئی نِزا قومی آزادی ءِ جدوجہد ءُ انقلابی جد جہد ءِ میان دِگری چے انت. ؟” نودان ءَ ھیرانی ءَ گوں پول کُت. 

"بچار! انقلابی جدجہد یک استان یے ءِ تھا سیاسی نظام ءِ مٹ کنگ ءِ نام انت. ءُ اے انقلاب ھَر وھد class conflict ءَ چہ سرچست کنت. بلے آزادی ءِ جد جہد یک جتائیں ریاست یے ءِ ٹائینگ ءِ جھد انت. ءُ اشی ءِ تہا طبقاتی کشمکش ءِ گنجائش نیست.  لبز ءِ revolution چہ فرانسیسی انقلاب ءِ سرچِست کنگ ءَ پَد سِھرا بوت. اے انقلاب ءَ یک سیاسی نظام یے دومی سیاسی نظام ءِ تہا بدل کُت ، اقتدار چہ بادشاہ آں پَچگرگ بوت، پرژوا ٹِک ءَ دیھَگ بوت. بزاں لبز انقلاب ءِ وجود گوں سیاسی نظام ءِ بدل بوھَگ ءَ گوں بندوک اِنت. ھمے رنگ ءَ روسی انقلاب ءَ چہ تھنا سیاسی نظام بدل بوت، بزاں زار ءِ بادشائی ھتم کنگ بوت ءُ واکداری کمیونسٹانی دست ءَ اتک. بلے بلوچ  سیاسی نظام ءِ بدل بوھگ ءِ ھاترا جنگ ءَ نہ اَنت، بلکیں آ یک ریاستی ءِ تشکیل ءِ گپ ءَ انت پمیشکہ لبز ءِ انقلاب پہ بلوچ جنز ءَ زیب نہ دنت. اگاں ما بلوچ جنز ءَ زور انقلابی پوشاکے گورا بدینت، ءُ بلوچ آجوئی ءِ جھد کار  طبقاتی جدجہد ءُ چاگردی جنجالانی گیش گیوری ءِ نیمگ ءَ بَرو انت، گڈا بلوچ ریاست ءِ تشکیل تھنا واب یے پشت کپیت.! پرچہ کہ قومی آزادی ءِ اصول ءِ طاقت نشنلزم ءِ جزبہ انت، بزاں قومی یونٹی انت. ریاست ءِ تشکیل ءَ ساری طبقاتی جدجہد ءُ چاگردی ہڈ ءُ جنجالانی گیش گواری اے یونٹی ءَ پروشیت .مثلاً : مڈل کلاس ءُ سردار ءِ نعرہ ءِ معنا ایش انت کہ بلوچ راج دو ٹک ءِ تہا بھر انت  ، یکے مڈل کلاس ءُ دومی سردار، اگاں بلوچ راجی طاقت دو ٹِک ءِ تہا بھر بیت، گڈا  اے قابض ءِ مھکم بوھگ ءِ مانزمان انت، پرچہ کہ اے وڈا  تئی طاقت سرجمی ءَ قابض ءِ ھلاپ ءَ کارمرز بوت  نہ انت. بالاچ ءَ تران کنان ءَ دیست کہ  بیبگر پچکندگ ءَ اِنت آئی ءِ پَھم ات کہ بیبگر آئی ءِ اے گپاں مان آرگ ءَ نہ انت”۔

”بلے”……..  

”اتحاد! ھم سنتی!”  بیبگر  ءَ نودان وار ندات ءُ کندان ءَ گُشت: ” اے وڈیں لبز شمئے دپ ءَ زیب ند انت. واجہ حیربیار ھجبر پہ اتھاد ءَ ساڑی………..” 

"نودان ءَ آئی ءِ دپ ءِ گپ پَچ گِپت ءُ گشت: ” بچار اتھاد ءِ واستہ  یک سازگاریں ماحول یے درکار بیت ، کہ اے ماحول دوئیں فریقانی میان ءَ کُلاں ساری mutual Understanding  یے پیداک  بہ کنت . بلے سوشل میڈیا ءَ شمئے بے سریں دپَدڈی اں چہ ساپ ظاہر انت کہ شما اے رنگیں ماحول یے پیداک کنگ نہ لوٹئے، بچار اتھاد……..”

بالاچ ءَ آئی ءِ گپ پروشت ءُ گشت : "منی نز ءَ نگدکاری سیاسی عمل ءِ بھر انت. اے گپ زانگی انت کہ  دپَدڈی ءُ تنقید ءِ میان ءَ یک مزنیں دگری یے اَست.  ماں سوشل میڈیا ءِ اے دپڈڑی آنی منو گر نہ انت،  سوشل میڈیا ءَ  پیک آئی ڈی آیانی سرا دپدڈی کنوکیں مردم باز ایں،  بلے اے فیصلہ ءَ ماں چون کُت کنیں کہ اے واجہ حیربیار  ءِ گل ءَ گوں بندوک ایں، یا واجہ اللہ نظر ءِ ھم پکرے؟ . فقط پروفائل عکس ءَ چہ رائے قائم کنگ جوان نہ انت! . بلے من سرپد باں تنقید برائے اصلاح المی انت، بید ءِ اے پیم ایں نگدکاری ءَ جیڑہ توجیل نہ بنت. اگاں کسے نگدکاری ءَ اتھاد ءِ دیما اڈاندیے سرپد بیت، گڈا اے رنگیں مردماں یا گلاں گوں ھم سنتی بے معنا انت. پرچہ کہ ھم سنتی ءِ بزانت  راجی جنز ءِ دیمروئی ءِ واستہ کار کنگ انت. ھمے پیم ءَ نگدکاری ءِ معنا ھم راجی جنز ءِ جیڑہانی توجیل کنگ انت، داں  جیڑہ توجیل مہ بنت، جنز دیمروئی نہ کنت.واجہ ھیربیار ءَ کل پہ اتھاد ءَ توار جت انت بلے ھرکس ءَ وتی مُرک مُجینت ، واجہ ءِ گنا اِش اَت  کہ آئی ءَ گشت” بلوچ راجی طاقت ءَ بلوچ راج ءِ سرا کارمرز مہ کن اِت”،  آئی ءِ گنا اِش انت کہ آ گشیت ، ایران بلوچ سرزمینءِ سرا  قابض اِنت……  جست اِش انت کہ ایران ءَ گوں گپ ءُ تران، ءُ راجی زور ءَ راج ءِ سرا کارمرز کنگ پہ کجام اتھاد ءَ سازگار ایں ماحول یے پیداک کنگ ءَ انت.. ؟ اگاں شمئے گمان انت کہ اے گپ دپدڈی  اَنت گڈا واجہ ھیربیار ءَ شمارا مناظر ءِ پیغام دات، شما بائید بیاتکین اِت بلوچ راج ءِ دیما اے گپ دپدڈی ثابت کتین اَنت.”

مناظرہ!  بیبگر ءَ ٹَک دات، بالاچ ءَ مار اِت   کہ بیبگر آئی ءَ مَلنڈ کنگ ءَ اِنت، پمیشکہ آئی ءَ گشت” اگاں مناک آں گوں تران بہ بیت جوان تر انت” اے سھت ءَ نودان ھم پِچکنگد ءَ اَت. 

”واجہ مناظرہ  یک بہانہ یے، شما اے گپ زانتگ اَت کہ گوں شما کس مناظرہ نہ کنت. شما تھنا پہ وت  یک جوازیے پیداک کنگ ءِ کوشست کت، کہ اگاں ما  رَد بوتین انت گڈا ایدگہ گَل الم پہ مناظر ءِ واستہ ساڑی بوتگ ات اَنت. ءُ دومی ایش انت کہ کردار ءُ بَد کرداری ءِ فیضلہ ءَ مناظرہ نہ کنت:  بیبگر ءَ گشت. 

”ھاھو اے گپ راست اِنت کہ کردار ءُ بد کردار ءِ فیصلہ ءَ مناظرہ نہ کت، منی نِزاں اشیے فیصلہ کنوک قوم انت، ءُ مناظرہ ءِ مول ھم ھمیش انت کہ ما وتی بھتام ءُ مناک آں قوم ءِ دیما ایر بہ کن انت تاں آ شَر  کردار  ءُ بدکردار ءِ میان ءَ دِگری بہ کنت. قوم ءِ دیما پہ ڈبیٹ ءَ ساڈی نہ بوَگ  اے گپ ءِ نیمگ ءَ اشارا کنت کہ شما زان اِت  کہ شمے دامن پولینگ انت. اگاں شمئے گمان اِنت کہ مناظر ءَ بھانے، گڈا اے شمئے  زمہ واری ءَ اَت کہ شما مناظرہ ءَ بھر بزرت ایں ءُ کم چہ کم قوم ءِ دیما ” بھانہ”  پاشک کتیں،  شما اے کار ھم نہ کت.” بالاچ ءَ تران کنان ءَ گُشتگ. 

”چوناہا مناظرہ  جمہوری سیاسی عمل ءِ بھریے،  دنیا ءِ ھَر جمہوری ملکاں اے رنگیں ڈبیٹ بنت، امریکہ ءِ گچین کاریاں چہ ساری Presidential candidate  کاانت مھلوک ءِ دیما وتی، وتی موقف ءَ ایرکن انت، نو مھلوک فیصلہ کنت کہ آیاں کئی موقف دوست بیت ءُ  آ کیا پہ امریکہ ءِ پاک واجہی ءَ گیچین بہ کنت. منی نزا مئے گورا اے رنگیں ڈبیٹ آنی زلورت انت”. نودان ءَ تران کنان ءَ گشت”.  

امریکہ یک آزادیں ملک یے ءُ بلوچ یک ایر دست ایں راج یے، آ یک انچیں زوراکے ءَ گوں دیم پہ دیم انت  کہ بلوچ ءِ  مھکم تریں قوت رازداری انت، اے راز داری سیاسی ءُ سلاہ بندیں ،دوئیں گلانی وستہ اژدری انت. اے گپ راست انت کہ بلوچ قوم ءَ اعتماد ءَ زورگ مئے اولی زمہ واری انت،  بلے تنظیمی ءُ جنز ءِ جیڑہ آں اپن ڈبیٹ ءِ نیمگ ءَ برگ نَپ بکش نہ انت”. بیبگر ءَ درائینت. 

”من گوں تو  تپاک کناں کہ رازداری مئے قوت انت، بلے ڈبیٹ سیاسی عمل ءِ بھریے. اے اژدری انت.!  ھاں! اے  گپ گشینگی انت کہ اے رنگیں ڈبیٹ چون ءُ کجا ایر کنگ بہ بنَت”. نودان ءَ پسہ دات 

”منی ھیال ءَ ما کل اے گپ ءِ سرا تپاک انت کہ رازداری اژدری اِنت، پمیشکہ فری بلوچستان موؤمنٹ ءَ کہ مناظرہ ءِ بابت ءَ بیان دات، آئی ءِ تہا مناظرہ ءِ کنڈکٹ کنگ ءِ آپشن ھم دیگ بوتگ ات انت: کہ مناظرہ سوشل میڈیا ءَ ھم بوت کنت ءُ بند کوٹی یے ءَ ھم.”

مسج ٹون ءِ اِش کنگ ءَ پَد نودان ءَ وتی کَش ءِ کسگ ءَ چہ موبائل کَش اِت ءُ  مسج ءِ وانگ ءَ بنا بوت. بالاچ دیوال ءِ دیما لچتگیں عکس ءَ چارگ ءَ اَت کہ آ عکس ایران ءِ مزن راہشون آیت اللہ خامنہ ای ئیگ اَت. آئی ءَ وتی دیم گوں بیبگر ءَ کت ءُ گشت :” تئی ھیال ءَ اے عکس ءِ اِدا لچینگ مجبوری یے یا مھریے.؟ ”  بیبگر ءَ عکس ءِ سرا چمشانکے دات ءُ  واست ءِ پسہ دیگ ءَ ساڑی ءَ اَت کہ نودان ءَ آ موہ ندات ءُ بے تاھیری ءَ گُشت، : "مرچیں پدا گجراں بزگیں بلوچ یے وتی ارجاں جَت.” 

”چے بوتگ زان آں؟”  بیبگر ءَ پول کت

"ایرانشہر ءِ دمگ ءَ گجراں پٹرول والا گاڑی یے  ءِ سرا تیر گوری کتگ کہ چرائی ءِ سوب ءَ ڈرائیور بیران بوتگ. آئی ءَ زئیپ ایں توارے ءَ پسہ دات.”

"سوب زانگ نہ بیت کہ پرچہ جتگ ئے””  بیبگر ءَ پول کت. 

"بلوچے!  بلوچی زبان ءَ گپ جنت، بلوچی پوشاک گورا کنت، دگہ چے سوب بوت کنت…….؟” کمے ھاموشی ءَ پد بالاچ ءَ وتی گپ برجم داشت : اِدا پنجابی ھم اَست،  پٹھان ھم است، دری قوم ءِ مردم ھم بازیں، بلے شما اِش کتگ کہ یک روچے گجر ءِ توپگ ءِ تیراں پھٹان یے ءِ یا پنجابے ءِ دلبند سمبتگ.؟  آ ھم اِدا ڈزل ءُ پٹرول لڈ انت. اشانی ءُ بلوچانی مزدوری ءُ کاروبار ءِ تہا اِچ تفاوت نیست. بلے ھمک سھب ھالے شنگ ایں، بلوچے کشگ بوت، پلاں جاہ ءَ بلوچ ءِ لاشے کپتگ، باندا  پلاں بلوچ پاھو دیگ بیت…….. سوَب!  بلوچ یے، بلوچی پوشاک گورا کنت، بلوچی زبان ءَ گپ جنت….. آئی ءِ دیم ءَ اجب گونگیں تاھیری ءَ مان  شانت . نودان ءُ بیبگر ھاموشی ءَ آئی ءِ بے تاھیری ءَ سواد ءَ اِت انت. آئی ءَ طنز کنان ءَ گشت : ” بلے تئی  راجی رھشونانی گوشاں مورے ھم نہ وارت. وھدے گجر ءِ ٹارچر سیل آں بندیگیں بلوچ ءِ آہ ماں ارش ءَ ٹکر ورانت،  پاکستان ءِ اذیت گاہ اجالت بنت. ماما قدیر گشیت: ” سی ءُ ھپت ھزار بلوچ گار ءُ بے بیگواہ بوتگ” کسے است کہ گجرءِ ھونی ایں زندان ءَ اُپّار کشیں بلوچ آں ھساب بہ کنت.؟  پاھو ءِ ساد ءَ دَرتکگیں بلوچانی لڑ چہ ماما ءِ ” فہرست ” ءَ دراج تِر انت . آ کجام دپ اِنت کہ ترا راجی رھشون ءِ نام ءَ توار کنت.؟ کہ پاھو ءِ ساد ءَ درتکگیں بلوچ ءِ مات ءِ اُپّار تئی گوشانی نزبیلاں نہ گوز اَنت. آ دپ ءَ کوہ یے سک بات کہ ترا راج ءِ ھم درد لیکیت،! آ کجام لوگ  اِنت کہ  ارسیگ نہ انت، آ کجام گھار ایں کہ پہ براس ءِ گماں نہ اِسکاریت. آ کجام پِت انت کہ گجراں آئی ءِ دست ءِ عصا نہ پُلیتگ. اِدا بلوچاں بلوچی نام ءِ پِر کنگ ھم گناہے، بلوچی زبان، بلوچی لبزانک، بلوچ ءِ دودمان،  ھَر ھما چیدگ کہ بلوچ ءُ بلوچیت ءَ گوں پیوست اَنت، گجر آئی ءَ لپاشان انت………..   تئی راہشون ءَ فلسطین ءِ گَم اِنت، آ اسرائیل ءِ زوراکیاں پہ پدرد اِنت بلے جند ءِ ھون، جندءِ راج، وتی جند ءِ بلوچ کہ ایران ءِ دوزکیں آس ءَ پِیلُشان اَنت، آئی ءِ زبان لِل انت، آئی ءِ قلم مُنڈ انت…. ”  آئی ءِ ھَر لبز ءِ تہا آہے مان اَت، اَجب گونگیں جوزگے ءَ آئی ءِ بالاد ءَ مان شانتگ اَت،  نودان ءُ بیبگر تُرْک ءُ نُک آئی ءَ  گوش دارگ ءَ اِت اَنت. بیبگر اے سھت ءَ نگیگ گندگ بوت، انچو سما بوت  کہ آ ھیال ءَ اِنت کہ راجی رھشون ءِ بابت ءَ منی ھَر مناک بے سوب بوت، ھَر منطق پونڈے بوت ءُ آپ ءَ کپت…….! 

بالاچ تران ءَ اَت:” مارا ھیربیار پرچہ دوست بیت ، ما پرچہ آئی ءَ وتی راجی رھشون گش ایں…؟ آئی ءَ وتی دیم گوں بیبگر ءَ کت ءُ تران برجم داشت :” بِندات ءَ من ءُ تو ” راجی رھشون” ءِ بزانت ءِ سرا تران ءَ اِت انت….. ما حیربیار ءَ اے واستہ وتی راجی راہشون لیک انت کہ آ اے بزانت ءِ سرجمیں لوٹاں پیلو کنت! آ پمیشکہ قومی رھبر اِنت کہ سرجمیں راج ءِ درد ءَ ماریت.! آ زانت کہ مرگاپ ءَ کپتگیں جون ءُ  ایرانشہر ءَ شکون دیمیں  ڈرائیور ءِ ” ڈی این اے” ءِ میان ءَ تفاوت نیست……! آ زانت کہ زوراور ءُ نزور ءِ میانجی ءَ سمجھوتہ دلالی یے.! آ زانت کہ فلسطین ءَ زوراکی ءِ آس جمبور اِنت بلے آ ساری ھما آس ءَ توسیت کہ آئی ءِ جند ءِ گس ءَ روک اِنت!  پمیشکہ ما آئی ءَ راجی رھبر ءُ قومی لیڈر گش ایں….! 

سھتے ءَ سیھیں ھاموش بوت انت، بید ءِ پنکھا ءِ آواز ءُ ڈن ءَ آرینانی توار ءَ دگہ توار نیست اَت. اے وھد ءَ ہوٹل ءَ  دگہ مردم ھم   نیست اَت، بید ءِ ہوٹل والا ءَ کہ آ کاؤنٹر ءِ سرا نشتگ اَت ءُ آئی ءِ کار دار ڈن ءَ ھوٹل ءِ دپ ءَ پرشتگیں کرسے ءِ سرا نشتگ ءُ گوشیانی  سرا سوت گوش دارگ ءَ اَت……! 

”بیبگر ءِ توار ءَ ھاموشی پروشت: منی ھیالاں نو بے وھَد اِنت، جنزین ئے.؟ 

آیاں تپاک کت. نودان ءَ چاہانی زر دات انت ءُ آ چہ ھوٹل ءَ درکپت ءُ گِس ءَ رھادگ بوت اَنت. 

اے شپ ءِ دہ بج  اَت کہ بیبگر ءِ کستریں برات مزار تچان اَت دیم پہ بیبگر  ءِ کوٹی ءَ :” تو سھی ءِ بالاچ  چِست کنگ بوتگ”؟ 

”کدی!  چون! کجا! ” گشئے اروہ ءَ آئی ءِ جون یَل ءَ دات

”اَنو لوگ ءَ چئے! ” 

کَٹُپَگ ءَ بیبگر ءِ موبائل ءَ مسج ٹون ءَ توار کت، آئی ءَ جلدی، جلدی ٹیبل ءِ سرا ایریں موبائل چست کت ءُ چم موبائل ءِ اسکرین ءَ سک دات اَنت. 

ناشناسیں مردماں بالاچ ءِ لوگ ءَ بیڑ برتگ ءُ بالاچ آوار جتگ”۔

نبشتہ کار : سعید بلوچ 

دلگوش: ریپبلکن نیوز ءُ آئی اے پالیسی ءَ گوں نبشتہ کار ءِ ھیالاں ھچ سیاسی نیست۔

مزید خبریں اسی بارے میں

Back to top button
error: پوسٹ کو شیئر کریں